Semazenlerde Dengenin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖRKEM DİZDAR

Danışman: Özge Ertekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tek ayak üzerinde gözler kapatılmadan, bakışlar belirli bir noktaya sabitlenerek, rotasyonel hareketlerle gerçekleştirilen sema, görsel, somatosensoriyel ve vestibular sistemlerin çok iyi bir şekilde kullanımını gerektirmektedir. Semazenlerin uzun süreli kendi etrafında dönme sonucunda denge kaybı ve otonom semptom göstermemeleri her zaman için izleyicilerin ilgisini çekmiştir. Bu nedenle çalışma semazenlerde statik ve dinamik dengenin, dengeye etki eden duyusal alt sistemler ile beraber değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya Konya Türk Tasavvuf Müziği ve Sema Topluluğu'na bağlı 19 semazen ile 20 sema yapmayan sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Statik denge değerlendirmesi için Balance Error Scoring System (BESS), dinamik denge değerlendirmesi için Star Excursion Balance Test (SEBT), vestibular sistemin değerlendirilmesi için Post Rotatory Nistagmus (PRN) testi kullanılmıştır. Vestibular, proprioseptif ve görsel sistemlerdeki etkilerin duyu bütünlüğü açısından davranışsal çıktılarının incelenmesi için Dunn Adolesan/ Yetiskin Duyu Anketi kullanılmıştır. Statik ve dinamik denge değerlendirmesinde semazen ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p<0.05). Semazenlerin sol tarafa PRN değerleri sağ tarafa ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0.05). Duyu profili değerlendirmesinde kontrol grubunda daha yüksek duyusal arayış ve duyusal hassasiyet kaydedilmiştir (p<0.05). Semazenlerde denge fonksiyonu sema yapmayan sağlıklı bireylerden farklı değildir. Ancak tekrarlı dönme aktivitesine bağlı olarak sol tarafa dönüşte vestibular sistemde duyarsızlaşma olduğu bulunmuştur. Vestibular sistemin tek başına, tek yöndeki duyarsızlaşması statik ve dinamik dengeyi etkilememektedir. Duyu profilleri karşılaştırıldığında kontrol grubunda daha fazla duyusal hassasiyet ve duyu arayışı davranışı görülmüştür. Semazenlerde bu davranışların daha düşük olması sema aktivitesinin regüle edici özelliğinden kaynaklanmaktadır.