Tip 2 Diyabetli hastalarda sağlık okuryazarlığı, hastalığı kabuldüzeyleri ve güçlendirme arasındaki ilişkinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÇETİN

Danışman: Dilek Büyükkaya Besen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Tip 2 Diyabetli hastalarda sağlık okuryazarlığı, hastalığı kabul düzeyleri ve güçlendirme arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla İzmir Şehir Hastanesi, Diyabet Eğitim Birimi'nde 239 hasta ile yapılmıştır. Veriler toplanırken ''Birey Tanılama Formu'', ''Hastalığı Kabul Ölçeği'', ''TSOY-32 Ölçeği''ve ''Diyabet Güçlendirme Ölçeği'' kullanılmıştır. TSOY-32 toplam puan ortalaması 28,38 ± 9,28 olarak bulunmuştur. Tedavi ve hizmet alt boyutundan aldıkları puanların ortalaması 29,49 ± 10,07, Hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesi alt boyutundan aldıkları puanların ortalaması 27,28 ± 9,25 bulunmuştur. Tip 2 Diyabetli hastaların TSOY-32 düzeyleri incelendiğinde %36,8'inin (n=88) yetersiz, %34,7'sinin (n = 83) sorunlu/sınırlı, %18,5'inin (n = 44) yeterli ve %10'unun (n = 24) mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyinde olduğu saptanmıştır. Tip 2 Diyabetli hastaların Hastalığı Kabul Ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 30,61±8,40 bulunmuştur. Diyabet Güçlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 3,42 ± 0,58, Psiko-sosyal yönlerin yönetimi alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 3,34 ± 0,71, Memnuniyetsizlik düzeyi ve değişime hazır olma alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 3,41 ± 0,48, Diyabet hedeflerinin belirlenmesi ve elde edilmesi alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 3,50 ± 0,70 olarak saptanmıştır. Erkeklerin, çalışanların, yükseköğretim mezunu olanların sağlık okuryazarlığı, hastalığı kabul ve güçlendirme düzeyleri daha yüksek saptanmıştır. Yaş ve sağlık kuruluşuna gitme sıklığı ile sağlık okuryazarlığı, hastalığı kabul ve güçlendirme arasında negatif bir ilişki saptanmıştır. Güçlendirme ile sağlık okuryazarlığı ve hastalığı kabul arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; hastaların sağlık okuryazarlık, hastalığı kabul ve güçlendirme düzeyleri değerlendirilmeli ve desteklenmelidir. Anahtar Sözcükler: diyabet, güçlendirme, kabul, sağlık okuryazarlığı Tezin Sayfa Adedi: 89 Danışman: Doç. Dr. Dilek BÜYÜKKAYA BESEN