The Geology of Yatağan Coalfield and Investigation of mineralogical and petrographical properties of the coals, SW Türkiye


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: IŞIK HACIMUSTAFAOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Akbulut

Eş Danışman: Kimon Christanis

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu doktora tezi, jeolojik özellikleri, kömür kalitesini, petrografik, jeokimyasal ve mineralojik bileşimleri inceleyerek, Yatağan kömür damarını etkileyen paleoçevresel koşulları yeniden oluşturmayı ve kontrol faktörlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. İncelenen numuneler, Muğla ilinin Yatağan ilçesindeki Yatağan Termik Santrali yakınlarında yeni keşfedilen linyit sahasından alınan I-18, I-23 ve I-25 karotlarından elde edilmiştir. Ortalama toplam nem oranı %35 (aldığı haliyle; ar); kül verimi %33 (kuru bazda; db); uçucu madde verimi %58 (kuru, külsüz bazda; daf); sabit karbon içeriği verimi %42 (daf); kükürt içeriği %2,5 (ar); brüt kalorifik değer %12,18 MJ/kg'dır (nemli, külsüz bazda; maf). Kömürün sınıfı ortolinyittir. Örneklerin petrografik bileşimi, huminitlerin (>%78,6 hacim) baskın olduğunu gösterirken, liptinit ve inertinit daha az miktarda bulunmaktadır. Ortalama rastgele huminit yansıtma oranı %0,28'dir. Belirlenen maseral içeriklerine dayanarak, fasiyes diyagramları, telmatik/limnotelmatik, reotrofik ve anoksik koşullar altında paleomirede biriken otsu helofit kalıntılarından türetilen linyitin olduğunu göstermektedir. P-XRF ile belirlenen eser element içerikleri ortalama olarak Si %4,58, Al %2,81, Fe %1,17, Ca %4,34, Mg %0,96, Ti %0,09 ve P %0,03, Zr 37 ppm, Ni 34 ppm, As 38 ppm, Cd 23 ppm ve Se 3 ppm'dir. Ayrıca, linyitin mineralojik ve elementel bileşimi ile inorganik interkalasyonlar XRD ve SEM-EDX kullanılarak incelenmiştir. Linyit, kil mineralleri, kuvars, feldispat, pirit, mika, kalsit ve aragonit içermektedir. İnorganik interkalasyonlar ise, yüzey suları tarafından havza kenarlarından yıkanarak paleomire taşınan kil mineralleri ve kuvars içermektedir. Tüm bu veriler ışığında, incelenen kömür sahası Muğla Havzasındaki diğer sahalarla benzer özellikler taşımaktadır.