Türk-Amerikan İlişkileri: 1927-1947
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TALEH HUSEYNOV
Danışman: Füsun Çoban Döşkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk-Amerikan ilişkileri, Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyet'e uzanan süreçte siyasi, ekonomik ve stratejik dinamiklerle şekillenmiştir. Bu çalışma 1927-1947 yılları arasında iki ülke arasındaki ilişkileri tarihsel ve diplomatik perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması üzerinden yürütülen araştırmanın birinci bölümünde Osmanlı Devleti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında resmi ilişkilerin başladığı 1830 yılı ile diplomatik ilişkilerin kesildiği 1917 yılına kadar olan süreç ele alınmıştır. İkinci Bölümde diplomatik ilişkilerin kesildiği 1917 yılı ve yeniden başladığı 1927 yılları arasında yaşananlar ve 1927 yılı ile İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcı olan 1939 yılına kadarki gelişmeler incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise 1939-1947 yılları arasındaki ikili ilişkileri kapsamaktadır. Çalışmada 1927 ve 1947 yılları arasındaki iki ülke arasındaki ilişkilere odaklanılmasının nedeni söz konusu dönemin Türkiye Cumhuriyeti açısından dış politikada çok taraflı açılımların şekillendiği bir evreye denk gelmesidir. 1927 yılı, Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye ile ABD arasında resmi dostluk ilişkilerinin yeniden kurulduğu yılı temsil ederken 1947 yılı Truman Doktrini özelinde Türk-Amerikan ilişkilerinin Soğuk Savaş ekseninde yeni bir döneme girdiği tarihi eşiği ifade etmektedir. Tezde, bu iki tarih arasında gelişen siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkiler; diplomatik yazışmalar, arşiv belgeleri ve dönemin basın organları ışığında analiz edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Türkiye, ABD, Osmanlı Devleti, Türk-Amerikan İlişkileri