Erken agresif nütrisyon uygulanan preterm bebeklerde taburculuk sırasında saptanan ekstrauterin büyüme geriliği üzerine etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ HAYDAR SEVER
Danışman: NURAY DUMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ: Erken ve agresif parenteral beslenme uygulamalarına karşın taburculukta ekstrauterin büyüme geriliği (EUBG) prematüreliğin yaygın bir sorunu olmaya devam etmektedir. EUBG insidansının yüksek olarak devam etmesine neden olan faktörler henüz netliğe kavuşmamıştır. AMAÇ: Bu retrospektif kohort çalışma ile Ocak 2009-Nisan 2012 tarihleri arasında benzer protokol ile erken agresif parenteral beslenme uygulanan VLBW bebeklerde ekstrauterin büyüme geriliğine etki eden faktörlerin araştırılması amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Postnatal ilk gününde yenidoğan yoğun bakıma kabul edilip benzer bakım prokotokolü ile takip edilen ve en az 3 hafta yatmış olan toplam 171 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların demografik özellikleri, majör morbiditeleri, uygulanan bazı tedavi ve laboratuar verileri ile ayrıntılı antropometrik özellikleri ve beslenmeye ait verileri hasta dosyalarından kaydedildi. Taburculuk ve doğum ağırlığı z-skoru farkı ve taburculukta belirlenen büyüme hızları hesaplandı. BULGULAR: Toplam 171 bebeğin 26?sı (%15.2) SGA, 145?i (%84.8) AGA idi. Taburculukta EUBG insidansı %60.8 olarak saptandı. Bu oran SGA doğanlarda %92.3, AGA doğanlarda ise %55.2 idi. AGA doğan 145 hasta üzerinden analitik değerlendirmeye devam edildi. AGA doğan ve taburculukta EUBG olan (n=80) ve olmayan (n=65) hastaların gestasyonel haftaları ile maternal ve gebeliğe ait özellikleri benzerdi. Buna karşın EUBG olan grupta doğum ağırlığı, doğum ağırlığı persantili ve z skoru EUBG olmayanlardan anlamlı olarak daha düşüktü. İki grubun doğum ağırlığına ulaşma zamanı ve birinci hafta z-skoru değişimi benzer iken EUBG olan grupta sonraki haftalarda ve taburculuktaki z skoru değişimi daha fazla, büyüme hızı ise daha düşüktü. EUBG varlığı açısından tek değişkenli analiz ile risk değerlendirmesi yapıldığında doğum odasında resüsitasyon gereksinimi, kültür kanıtlı sepsis varlığı, ciddi intraventriküler kanama, PVL, PDA ligasyonu operasyonu, pulmoner hipertansiyon, sistemik hipotansiyon, postnatal steroid tedavisi, yalnızca anne sütü ile beslenmenin risk faktörü olduğu ve %95 GA ile de desteklendiği, yalnızca formül mama ile beslenmenin ise EUBG açısından koruyucu olduğu saptandı. EUBG gelişimi üzerine etki eden faktörler çoklu lojistik regresyon analiz modeli ile değerlendirildiğinde enteral beslenmenin yalnızca anne sütü ile sağlanması, parenteral beslenme süresi, pulmoner hipertansiyon varlığı, postkonsepsiyonel (PK) 36. haftaya kadar uygulanan kümülatif parenteral kalori miktarı ve taburculuktaki ALT ve AST düzeyleri ile EUBG gelişimi arasında pozitif bir ilişki varken, DA z skoru, yalnızca formül mama ile beslenme ve taburculuktaki BUN düzeyi ile negatif bir ilişki olduğu gözlendi. Taburculuk büyüme hızını birinci hafta kümülatif protein ve kalori alımı ile 36. haftadaki kümülatif enteral kalori miktarının pozitif yönde etkilediği saptandı. SONUÇ: Benzer gestasyonel yaşta ve benzer beslenme protokolü uygulanan VLBW bebeklerden SGA olmasalar bile doğum ağırlığı persantili ve z skoru daha düşük olanların, kritik hasta ve postnatal steroid tedavisi alanların ve standart dozlarda anne sütü zenginleştirici eklense bile yalnızca anne sütü ile beslenenlerin EUBG gelişimi açısından riskli oldukları görülmüştür. Taburculuk büyüme hızı ilk hafta protein ve kalori alımı ve genel olarak enteral kalori miktarının arttırılması ile iyileştirilebilir. Riskli bebeklerin daha yakından izlenmesi, anne sütünün bireysel zenginleştirilmesi, ilk hafta protein ve kalori alımının arttırılması ve enteral beslenmenin hızla arttırılarak parenteral beslenme süresinin azaltılması ile EUBG sıklığı azaltılabilir. ANAHTAR KELİMELER: Preterm bebek, Erken agresif parenteral nütrisyon, Ekstrauterin büyüme geriliği, Büyüme hızı