Türk İş Hukukunda Sporcuların Yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Özel Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Çakmak
Danışman: M. Refik Korkusuz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sporcu sözleşmeleri, profesyonel sporcu ile spor kulübü arasında akdedilen sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler profesyonel sporcuların iş görme edimleri karşılığında spor kulüplerinin ücret ödeme borcu altına girdiği bir sözleşme türüdür ve ilgili Federasyon tarafından tescil edilmelidir. Türkiye'de hukuki düzenlemeler çerçevesinde profesyonel spor dalı olarak sadece futbol kabul edilmektedir. Bununla birlikte basketbol, voleybol, güreş gibi birçok spor dalında da fiili profesyonellik mümkündür. Şöyle ki sporcu, o sporu keyfi olarak değil de kulübünden ücret almak koşuluyla yapıyorsa her ne kadar o spor dalı bir hukuki düzenleme ile açıkça veya zımnen profesyonel olarak tanınmamış olsa da bu sporcunun profesyonel sporcu olarak nitelendirilmesi gerekmektedir. Ülkemizde sporcular, 4857 sayılı İş Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 4/g maddesi gereğince İş Kanunu'nun kapsamı dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla sporcuların kulüpler ile yapacakları sözleşme hakkındaki esaslar öncelikle her spor federasyonunun resen düzenlediği talimatlar doğrultusunda belirlenecek, bu düzenlemelerde eksiklik olması halinde ise Türk Borçlar Kanunu'nun "Genel Hizmet Sözleşmesi" hükümleri uygulanacaktır. Sendikalar Kanunu'ndan yararlanabilmek için İş Kanunu anlamında işçi sayılma şartı aranmamaktadır. Dolayısıyla Borçlar Kanunu anlamında hizmet sözleşmesi ile çalışan ve kulüplerinde ücret alarak spor yapan profesyonel sporcuların sendika kurmalarında veya sendikaya üye olmalarında bir engel bulunmamaktadır. Bununla birlikte ülkemiz açısından profesyonel sporda sendikalaşma kültürünün oldukça zayıf olduğu söylenebilir. Ayrıca 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda düzenlenen ağır yetki koşulları nedeniyle sporcular sendikalara üye olabilseler de toplu iş sözleşmesi hakkından yararlanmaları mümkün görünmemektedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku'nda ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3/b maddesi uyarınca hizmet sözleşmesi ile çalışan sporcuların da iş sağlığı ve güvenlikleri güvence altına alınmıştır. Bir hizmet sözleşmesine dayanarak çalışan profesyonel sporcuların 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan sigortalı sayılmayan kişilerden olmadığı dikkate alındığında kural olarak 5510 sayılı Kanundan yararlanabileceklerini ve sigortalı sayılacaklarını söylemek mümkündür. Spor faaliyetleri gerçekleştirilirken taraflar kaçınılmaz olarak birbirlerine zarar vermektedirler. Sporcu kabul edilen risk kapsamında sportif faaliyetin icrasından doğan tehlikeleri kabullenmektedir. Bununla birlikte gerek spor müsabakasının kurallara uygun olmayan bir ortamda yapılmasından gerek oyun kurallarının izin vermediği sertliklerden kaynaklanan ölüm ve yaralanmalardan dolayı hukuki sorumluluk doğacaktır. Anahtar Kelimeler: İş Hukuku, Borçlar Hukuku, Spor Hukuku, Hizmet Sözleşmesi, Spor, Sporcu, Toplu İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Hukuku, Sporcuların Sendikal Hakları, Hukuki Sorumluluk