Geleneksel kırsal mimariyi biçimlendiren etkenlerin ve koruma sorunlarının Tire kırsalı üzerinden karşılaştırmalı olarak irdelenmesi: Peşrefli ve Eğridere köyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİM ERDOĞDU
Danışman: MÜJGAN KARATOSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kırsal yerleşimler; bulundukları yörenin iklim ve topografya gibi çevresel özellikleri ile uyumlu, toplumun inançlarını, geleneklerini, yaşam kültürünü ve ekonomik yapısını yansıtan özgün mimari değerlere sahip alanlardır. Bu yerleşimlerin taşıdıkları kültürel ve mimari değerler ile bir miras olarak korunup yaşatılması önem arz etmektedir. Ancak günümüzde geçim kaynaklarının farklılaşması, değişen yaşam koşullarına uyum sağlanamaması ve göçler gibi etkenler kırsal mirasın gelecek nesillere aktarılmasında tehdit oluşturmaktadır. Bu çalışmada Tire ilçesinin zengin tarihi, kültürel ve mimari değerlere sahip ancak özgün niteliklerini yitirmekte olan kırsal yerleşimlerinden Peşrefli ve Eğridere köyleri ele alınmıştır. Her iki yerleşim de aynı bölgede, ilçenin doğusunda konumlanmaktadır. Fakat buna rağmen birbirinden farklı özgün dokulara sahip olmaları dikkat çekmektedir. Bu bağlamda çalışmada köylerin özgün nitelikleri ortaya konulup, koruma sorunları irdelenerek, sahip oldukları değerlerin gelecek nesillere aktarılmasının önemi vurgulanmıştır. Bu doğrultuda çalışma altı ana bölümde kurgulanmıştır. Çalışmanın amaç, kapsam ve yönteminin aktarıldığı giriş bölümünden sonra kırsal yerleşimler ve geleneksel kırsal mimarinin tanımlandığı, genel özelliklerinin ve koruma sorunlarının yer aldığı ikinci bölüm bulunmaktadır. Sonraki bölümde yerleşimlerin bağlı bulunduğu Tire ilçesinin coğrafi, sosyal ve ekonomik yapısı ve tarihsel süreç içerisindeki gelişimine değinilmiştir. Dördüncü ve beşinci bölümlerde, çalışmanın ana konusu olan yerleşimlerden Peşrefli ve Eğridere Köyleri detaylı biçimde incelenmiştir. Bu bölümler içerisinde öncelikle yerleşimlerin coğrafi, sosyal ve ekonomik özellikleri ve tarihi geçmişleri aktarılmış, sonrasında yerleşim dokusu özellikleri detaylı analizler ile irdelenmiştir. Daha sonra yerleşimlerde bulunan geleneksel konutların mimari özellikleri fotoğraflar ve çizimler ile belgelenerek özgün nitelikleri ortaya konulmuş ve koruma sorunları tespit edilmiştir. Altıncı bölümde ise iki köyün yerleşim dokusu özellikleri, geleneksel konutların mimari özellikleri ve koruma sorunları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.