Multipl Sklerozlu Bireylerde Senkronize Gerçekleştirlen Telerehabilitasyon Temelli Üst Ekstremite Eğitim Programının El-Kol Fonksiyonel İşlevi, Ağrı, Yorgunluk, Yaşam Kalitesi ve Katılım Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA DAŞTAN

Danışman: Özge Ertekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma multipl skleroz'lu (MS) bireylerde senkronize gerçekleştirilen telerehabilitasyon temelli üst ekstremite eğitim programının el-kol fonksiyonel işlevi, ağrı, yorgunluk, yaşam kalitesi ve katılım üzerine etkilerini incelemek ve asenkronize grup ile karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Tek kör randomize kontrollü çalışmaya 30 MS'li birey dahil edildi. Bireyler senkronize telerehabilitasyon tedavi grubu (STTG) (n=15) ve asenkronize telerehabilitasyon tedavi grubu (ATTG) (n=15) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki grupta 2gün/8 hafta egzersizleri gerçekleştirdi. STTG'de online platform üzerinden kuvvetlendirme ve beceriyi artırmayı hedefleyen program fizyoterapist eşliğinde senkronize şekilde uygulandı. ATTG'ye ise aynı egzersizler video kaydı halinde iletildi ve bireyler 2 haftada bir fizyoterapist tarafından danışmanlık aldı. Gruplar tedavi başlangıcında (T0) ve tedavi bitiminde (T1) değerlendirildi. Sonuç ölçümleri olarak Genişletilmiş Durum Özürlülük Skalası (EDSS), 9 Delikli Peg Testi (9DPT), JAMAR, MS'de Kol Fonksiyonu Ölçeği (MSKFA), Tercihe Dayalı Multipl Skleroz Endeksi (TDMSE), Kısa Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (MYEÖ), Küresel Algılanan Etki Skalası (KAES), Katılım ve Otonomi Etki Anketi (KOEA), Kısa Ağrı Envanteri (KAE) skoru, Fiziksel aktivite monitörü SenseWear® Kol Bandı (SWA) kullanıldı. Tedavi başlangıcında bireylerin demografik, klinik özellikleri ve kullanılan değerlendirme ölçek skorları arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Tedavi sonrası değerlendirmede STTG'deki bireylerin el kol fonksiyonu beceri ve kuvvet açısından objektif ve subjektif ölçeklere göre anlamlı şekilde gelişme kaydedildi (p0,05). ATTG değerlendirmelerinde yalnızca katılımda istatiksel anlamlı gelişme sağlanırken (p0,05). Son olarak gruplar arası tedavi sonucu farkına göre 9DPT'de STTG lehine anlamlı fark gözlemlendi (p<0,05). Bu çalışma, senkronize telerehabilitasyon tabanlı egzersiz eğitiminin MS'li bireylerde üst ekstremite fonksiyonu, yorgunluk, yaşam kalitesi ve yaşama katılım üzerine etkili bir yöntem olabileceğini önermektedir.