Türkiye'de vergi mükelleflerine yönelik elektronik vergi uygulamalarının vergi uyumu üzerindeki etkileri: Balıkesir ili örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AKKAŞ
Danışman: HAYAL AYÇA ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ile birlikte bilgi ve iletişim teknolojileri kamu politikası süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu gelişme dijitalleşme ve e-Devlet gibi temel kavramları kamu kurumlarının gündemine getirmiştir. e-Devlet politikası ile kamu kurumlarının sunduğu hizmetler elektronik ortamda sunulmaya başlanmıştır. Özellikle ABD, İngiltere, Çin gibi bilgi ve iletişim teknolojilerine yatırım yapan ülkelerde e-Devlet uygulamaları kamu politikalarının belirlenmesinde etkin bir politika aracı olarak kullanılmaya başlamış ve dijital dönüşümün merkezine vergi idareleri konulmuştur. Türkiye'de Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi idaresinin dijitalleşme süreci kapsamında ilk olarak 1998 yılında Vergi Dairesi Tam Otomasyon Projesi (VEDOP)'ni başlatmıştır. Bu projeyi e-Beyanname, e-Fatura, e-Defter, e-Tahsilat, e-İnternet Vergi Dairesi/İnteraktif Vergi Dairesi gibi diğer elektronik vergi uygulamaları (e-Vergi uygulamaları) projeleri takip etmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığının teknolojik yenilikleri yakından takip etmesi ve e-Vergi uygulamalarını hayata geçirmesi oldukça güzel çalışmalardır. Ancak bir vergi sisteminin başarılı olması için yeterli değildir. Mükelleflerin e-Vergi uygulamalarına yönelik tutumları, kabul düzeyleri ile bu uygulamaların vergi uyumu üzerindeki etkileri oldukça da önemlidir. Bu çalışmanın amacı; Gelir İdaresi Başkanlığının vergi mükelleflerine yönelik yapmış olduğu e-Vergi uygulamalarını açıklamak, bu uygulamaların vergi uyumu üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve e-Vergi uygulamalarının Balıkesir ili mükellefleri üzerindeki etkisini anket sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda araştırmaktır. Anket uygulaması 995 katılımcı ile gerçekleştirilmiş, ancak 95 katılımcının anketi bazı sorularda iki cevap seçeneğinin işaretlenmesi, bazı sorularda ise hiç cevap seçeneklerinin işaretlenmemesi vb. sebeplerle değerlendirmeye alınmamıştır. Anket sonucunda elde edilen verilerin analiz sonuçlarına göre, katılımcıların demografik özellikleri ile e-Vergi uygulamalarına bakış açıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı, bununla birlikte e-Vergi uygulamalarına ilişkin performans beklentisi, çaba beklentisi, güven algısı ve kolaylaştırıcı koşul değişkeninin davranışsal tutum değişkeni üstünde pozitif bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.