Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Kazak Öğrenciler Üzerine Yapılan Araştırmaların Sistematik İncelemesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LIANA KUDAIBERGEN

Danışman: Funda Uzdu Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Kazak öğrenciler üzerine gerçekleştirilen bu çalışma, sistematik inceleme yöntemi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda, 2012 -2024 yıllar arasında yayımlanan akademik makaleler, tezler ve akademik yayınlar taranarak, öncelikle belirlenen çalışma kriterlerine uygun 164 kaynaktan 36 çalışma seçilmiştir. Araştırma sürecinde, öğrencilerin dil öğrenme aşamasındaki zorlukları inceleyerek, ek olarakta onların motivasyon kaynakları, uygulanan öğretim stratejileri detaylı incelenmiştir. Derleme sonucunda çıkan ortak sorunlar ve eğitim uygulamaları çözümleri tanımlanarak çalışmanın bulgular bölümünde sistematik biçimde değerlendirilip karşılaştırılmıştır. Sistematik incelemenin sonuçları, Kazak öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecinde karşılaşığı hataların %60'ı yazılı anlatımda çıktığını gösternektedir. Bu hataların %40'ı noktalama, yazım yanlışları, %25'i sözdizimsel sorunları, %15'i ise ses ile yazımla ilgili sorunların sözcük seçimine kaynaklı olduğu öne çıkmıştır. Çalışmada bu sorunların oluşumuna sebep olarak, ana dil etkisi, motivasyon eksikliği ve kültürel uyum sürecinde yaşanan sorunların etkili olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle sonuçlar dikkate alındığında yazılım becerilerini desteyen uygulamalara ve bunun için düzenli geri bildirimle sözcük öğretimi geliştirebilen etkinliklere daha çok yer verilmesi önerilebilir. Öğrencilerin dil öğrenme konusunda çıkan hataların azaltılması için ana dil ile hedef dil farkındalığı üzere öğretim programların geliştirilmesine özen gösterilebilir. Multimedya destekli öğretim yöntemlerinin eklenmesi de bu noktada tavsiye edilmektedir. İlerleyen çalışmalarda, Kazak öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecinde dil öğrenmedeki hatalarına değil, öğrenme isteği, motivasyon kaynaklarına da kapsamlı odaklanılması faydalı olacaktır.