Engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren 7-12 yaş aralığındaki çocukların zihin kuramı becerilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UMUT HAYDAR COŞKUN

Danışman: DİĞDEM MÜGE SİYEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren 7-12 yaş aralığındaki çocukların zihin kuramı yetilerini incelemektir. Araştırma kapsamında İzmir ili sınırları içerisinde, çeşitli okullarda eğitimine devam eden engelli kardeşi olan ve normal gelişim gösteren 83 (43 Kız 40 Erkek) ile engelli kardeşi olmayan ve normal gelişim gösteren 86 (43 kız, 43 erkek) çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında zihin kuramı yetilerini ölçmek için Gözlerden Zihin Okuma Testi Çocuk Formu; katılımcıların alıcı dil düzeylerini belirlemek için Peabody Resim ve Kelime Testi; sosyo-demografik verileri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Normal dağılım varsayımlarının sağlanması sebebiyle engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren çocukların zihin kuramı yetileri bağımsız gruplar için t testi kullanılmış, kardeş durumu ve cinsiyet, anne ve baba birlikteliği, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve son olarak ebeveynlerin toplam geliri ortak etkisini incelemek için ise, iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde ise, SPSS 18.00 isimli program kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ise, şu bulgular elde edilmiştir. Engelli kardeşi olan ve olmayan normal gelişim gösteren çocukların zihin kuramı yetileri, engelli kardeşi olmayan normal gelişim gösteren çocuklar lehine anlamlı bir fark göstermektedir. Alt problemler için değerlendirildiğinde ise, engelli kardeşi olan ve olmayan grupta kız katılımcıların erkek katılımcılara göre, ebeveynleri ayrı olan katılımcıların birlikte olan katılımcılara göre daha yüksek zihin kuramı yetilerine sahip olduğu, annelerin eğitim durumu, babaların eğitim durumu ve ebeveynlerin toplam geliri arttıkça zihin kuramı yetilerinin de arttığı bulgulanmıştır. Fakat cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve ebeveyn toplam geliri ile kardeş durumu ortak etkisine bakıldığında bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Elde edilen bu bulgular literatürdeki diğer bulgularla tartışılmış, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.