Rönesans dönemi resim sanatında Venüs imgeleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE ÖZDENER

Danışman: Sibel Almelek İşman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Rönesans terimi yeniden doğuş veya yeniden diriliş anlamına gelmektedir. Bu şekilde bir yeniden doğuş düşüncesi İtalya'da Giotto di Bondone (1267-1337) zamanında kendini göstermeye başladığı bilinmektedir. Rönesans kültürü dogmatik ortaçağ geleneğini düşürmesi ve insana kendi kişisel ve evrensel varlık bilincini tanıtması açısından önemli bir adımdır. Rönesans ile birlikte resim, sadece bir el sanatı olmaktan çıkıp kendi başına sanat ile eş anlamlı bir durama gelmektedir. Büyük bir zihinsel dönüşüm olarak değerlendirilen Rönesans, en önemli yeniliğini ve yaratıcılığını belki de en fazla güzel sanatlarda göstermektedir. Batı Avrupa'daki iktisadi gelişme de bilhassa güzel sanatların gelişmesi ve ilerlemesinde etkili bir rol oynamaktadır. Romalılara göre Venüs, Yunanlıların ise Aphrodite, olarak adlandırdıkları ölmezlerin en güzeli, "Aşk ve Güzellik Tanrıçası", önceleri "Işık İlahisi" olarak bilinmektedir. Ölümlülerin ve ölümsüzlerin de akıllarını çeken; kalplerine girdiği kişilere alayla gülen Kahkaha tanrıçası; karşı konmaz tanrıça olarak anılmaktadır. Doğuşu konusunda farklı iki anlatım bulunmaktadır: bazen Zeus'la Dione'nin kızları olarak, bazen de Ouranos'un, kızı olarak dile getirilmektedir. Buna göre, Ouranos'un, Kronos tarafından kesilen cinsel organları denize düşmüş ve bu tanrıçayı (dalgalardan doğan kadın ya da tanrıların tohumlarından doğan kadın) olarak anlatılmaktadır. Yunan ve Roma mitolojisine dair en önemli konu başlıklarından biri hiç şüphesiz ki tanrıça Venüs'e aittir. Rönesans dönemi sanatçıları tarafından sıklıkla ele alınan Venüs birbirinden farklı hikâyeler içerisinde hayat bulmaktadır. Araştırmada süresince incelenen bu hikâyeler; doğuşu, aşkları, Paris'in seçimi, oğlu Cupid ve Kocası Hephaistos ile ilgili olanlardır. Tanrıçanın dönem içerisinde yer aldığı alegorik resimler, fresk çalışmaları, yer aldığı betimlemelerdeki simgesel anlatımlar, onunla beraber işlenen karakterler değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Venüs, Aphrodite, Aşk, Güzellik, Rönesans, Resim