Yerelde sürdürülebilir kalkınma amaçlarının toplumsal cinsiyet perspektifinden incelenmesi: Çiğli Belediyesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU MALATYALI

Danışman: EMİR ÖZEREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2015 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve bahse konu gündem içerisinde yer alan 17 amaç, 169 alt amaç, 232 göstergeden oluşan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları; dünyayı korumak, insanlığın barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak için evrensel bir eylem çağrısı niteliğindedir. Aralarında Türkiye'nin de olduğu, Birleşmiş Milletlere üye 193 devlet, bu küresel amaçları kabul ederek; 2030 yılına kadar gerçekleştirmeye çalışacaklarına dair taahhüt vermiştir. Bütüncül bir yaklaşım ile ele alınması ve üzerinde çalışılması gereken sürdürülebilir kalkınma amaçlarını gerçekleştirmek için toplum içinde var olan bütün aktörlerin sürece aktif bir şekilde dahil olması, amaçlara dair çalışması, politika üretmesi, halkı bilgilendirmesi ve bilinçlendirmesi gerekmektedir. Sürdürülebilir kalkınma amaçlarının üçte ikisi yerel yönetimlerin yetki ve sorumluluk alanına girmektedir, bu perspektiften bakınca; yerel yönetimler amaçların gerçekleştirilmesi noktasında en kritik ve önemli konuma sahip aktörlerinden biridir. Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından beşincisi, 'Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların-Kız Çocuklarının Güçlendirilmesi'dir. Bu noktada amaçlar yerel yönetimler için birçok alanda olduğu gibi toplumsal cinsiyet eşitliğinin hayata geçirilmesi konusunda da önemli bir çerçeve ve yol haritası sunmaktadır. Bu araştırmada amaç, yerelde sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı ile toplumsal cinsiyete duyarlı politikaların geliştirilmesini Çiğli Belediyesi Örneği üzerinden tartışmaya açmak, incelemek ve toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı, sürdürülebilir yerel yönetim uygulamalarına dair değerlendirmelerde bulunmaktır. Niteliksel araştırma yöntemine dayalı örnek olay deseninin benimsendiği bu çalışma kapsamında Çiğli Belediyesi karar alıcıları ve ilgili alanda çalışan uzman/profesyonellerden oluşan 15 katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılarak, sürdürülebilirlik ve toplumsal cinsiyet, cinsiyete duyarlı yerel yönetim uygulamaları, cinsiyete duyarlı veri gösterge ve ana akımlaştırma, sürdürülebilir yerel yönetim uygulamaları kavramlarına dair bireysel algı, düşünce ve tutumların ortaya çıkarılması; seçili belediye özelinde toplumsal cinsiyet perspektifinden sürdürülebilir kalkınma amaçlarını gözeterek ne ölçüde hizmet, plan, program ve politika ürettiğini incelemek, mevcut durumu, kurumsal yapılanmayı ve farkındalık seviyesini değerlendirmek amacı ile bir saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler tematik içerik analizi yöntemi doğrultusunda incelenerek kodlanmıştır, kodlar bir araya getirilerek kategoriler ve nihai temalar oluşturulmuştur. Çiğli Belediyesi üzerinden tartışmaya açılan sürdürülebilir kalkınma amaçlarının yerelleştirilmesi sürecinde toplumsal cinsiyetin rolü ile ilgili çok sayıda önemli çıkarımın elde edildiği bu çalışma doğrultusunda, yerel yönetimlerin, toplumsal cinsiyete duyarlı hizmet, plan, program ve politika üretme sürecinin göründüğü ya da düşünüldüğü kadar kolay olmadığı, lakin entegre bir bakış açısı ile kapsayıcı yönetişim yaklaşımını benimseyen yerel yönetimlerin bütüncül ve derinlikli bir algılayış ile hizmet edebileceği, bu doğrultuda ele alınacak olan kavramların yerel yönetimleri her anlamda bulundukları noktadan daha ileriye taşıyacağı, bir diğer deyişle çok boyutlu ve çok katmanlı olan toplumsal cinsiyet ve sürdürülebilir kalkınma amaçları kavramlarının yerel yönetimlere entegre edilmesinin yerel hizmetlerde arzulanan başarıya erişmenin altın anahtarı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kalkınma, Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Yerel Yönetimler.