Okul binaları ve örgüt iklimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN ÇAĞLAYAN
Danışman: ALİ AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı; ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin, okul binalarının fiziksel koşullarına ve okulun örgütsel iklimine ilişkin algılarını, bu algıların öğretmenlerin belirlenen demografik özellikleri ile çalıştıkları okulun özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve okul binalarının fiziksel koşulları ile okul iklimi algıları arasındaki ilişkilerin incelenerek, okul binalarının fiziksel koşullarının, olumlu bir örgüt iklimi oluşturulmasındaki olası rolünün ortaya koyulmasıdır. Tarama modeline uygun olarak düzenlenmiş olan bu çalışmanın örneklemi, tabakalı örnekleme yöntemi izlenerek belirlenmiş ve İzmir ili Balçova, Aliağa, Çiğli, Bornova ve Buca ilçelerinin her birinden dört devlet okulu, bir özel okul olmak üzere toplam yirmibeş okulda görevli 567 öğretmenden oluşmuştur. Verilerin toplanmasında "Okul İklimi Ölçeği" ve "Okul Binası Değerlendirme Ölçeği" olarak adlandırılan ölçekler kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans çözümlemesi, LSD önemlilik testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgulara göre, öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algıları "kısmen katılıyorum" düzeyindedir. Boyutlar açısından ele alındığında, işbirliği alt boyutunun liderlik ve katılım ile eğitim ve öğretim ortamı alt boyutlarına kıyasla daha olumlu algılandığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çalıştıkları kurumdaki okul iklimine ilişkin algıları, cinsiyetlerine, mesleki kıdemlerine, okuldaki hizmet sürelerine, okulun yaşına göre anlamlı bir farklılık göstermezken, eğitim düzeylerine, çalıştıkları okulun büyüklüğüne ve statüsüne göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgulanmıştır. Öğretmenlerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algılarının ise "kısmen yeterli" düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algılarında, cinsiyetlerine, eğitim düzeylerine ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmazken, okuldaki hizmet sürelerine, okulun büyüklüğüne, yaşına ve statüsüne göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen önemli bir bulgu, öğretmenlerin okul binalarının fiziksel özelliklerine ilişkin algılarının, okul iklimine ilişkin algılarının anlamlı bir yordayıcısı olmasıdır. Elde edilen verilerin kuramsal ve uygulamaya yönelik doğurguları ele alınarak, eğitim yönetimi araştırmacıları için çeşitli araştırma konuları önerilmiş, okul yöneticileri ve okul binası tasarımından sorumlu yetkili ve mimarlara ise konuyla ilgili uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.