Demir sükroz ve demir dekstran'ın sıçanlarda periferik kanda lenfosit dağılım ve işlevleri üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET SERT
Danışman: CANER ÇAVDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son dönem böbrek yetmezliğinde (SDBY) immün sistem bozuklukları geliştiği ve bunun sonucunda enfeksiyonlara yatkınlığın arttığı bilinmektedir. Hemodiyaliz (HD) hastalarındaki ölümlerin yaklaşık %16'sı enfeksiyonlara bağlı gelişir ve kalp damar hastalıklarından sonra en sık ikinci ölüm nedenidir. SDBY'li hastalarda aneminin tedavisinde sıkça kullanılan demirin enfeksiyona yatkınlığı arttıran nedenlerden biri olduğu bildirilmektedir. Demirin hem doğal bağışıklık sistemi hem de edinsel bağışıklık sistemi üzerine olumsuz etkileri olduğunu bildiren çalışmalar vardır. Demir yüklemesinin nötrofillerin kemotaksisini, fagositoz ve hücre içi öldürme kapasitesini azalttığı ve makrofaj işlev neden olduğu bildirilmiştir. Ayrıca demir kullanımı yardımcı T lenfositlerin (CD4+) sayısını azaltarak, baskılayıcı T lenfositlerin (CD8+) sayısını arttırarak ve yardımcı T lenfosit 1 yolağını baskılayarak hücresel immüniteyi zayıflatmaktadır. Ancak literatürde sık olarak kullanılan demir sükroz ve demir dekstran gibi demir preparatlarının lenfosit dağılımına olan etkilerini karşılaştıran bir çalışma yoktur.Amaç: Demir sükroz ve demir dekstran'ın sıçanlarda periferik kanda lenfosit dağılımı ve işlevleri üzerine olan etkilerinin karşılaştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 Wistar albino sıçan alındı. Sıçanlar 3 gruba ayrıldı: Grup 1: serum fizyolojik grubu (SF), Grup 2: demir sükroz grubu (DS), Grup 3: demir dekstran grubu (DD). Tüm gruplardan çalışma öncesi periferik kan örnekleri alındı. 0.saatte SF grubuna serum fizyolojik 1 ml/kg, DS grubuna demir sükroz 10 mg/kg ve DD grubuna demir dekstran 10 mg/kg intravenöz yolla verildikten sonra 3, 6 ve 24. saatlerde yeniden periferik kan örnekleri alındı.Bulgular: DS uygulanan grupta DD ve SF verilen gruplarla karşılaştırıldığında T helper lenfositlerin yüzdesinde 3, 6 ve 24. saatte anlamlı bir düşme saptandı. T sitotoksik lenfosit yüzdesinde 6 ve 24. saatte DS grubunda SF grubuna göre anlamlı artış saptandı. DS grubu ile DD grubu arasında T sitotoksik lenfosit yüzdesi açısından farklılık saptanmadı. CD4/CD8 oranında yine DS grubunda 3, 6 ve 24. saatte SF ve DD grubuna göre anlamlı düşme saptandı. DS grubu içinde aktive T lenfosit yüzdesi (CD3+/CD25+) 3, 6 ve 24. saatlerde; DD grubu içinde ise 6. ve 24. saatlerde anlamlı düşme saptandı. DS grubu ile SF grubu karşılaştırıldığında aktive T lenfosit yüzdesi (CD3+/CD25+) 3, 6 ve 24. Saatlerde; DD grubu ile karşılaştırıldığında ise 24. saatte anlamlı şekilde düşük bulundu. DS grubunda antijen sunan hücre yüzdesi SF grubuna göre 6 ve 24. saatlerde DD grubuna göre de 24. saatte anlamlı olarak düşük bulundu. DS grubunda B lenfosit yüzdesinin 6. saatte DD ve SF grubuna göre anlamlı şekilde azaldığı görüldü. DS grubunda 3. saatte IFN-? seviyesinde DD ve SF gruplarına göre anlamlı azalma olduğu gösterilmiştir. DS grubunda DD ve SF grubuna göre daha yüksek demir ve transferrin satürasyonu saptanmıştır.Sonuç: Sağlıklı sıçanlarda yapılan bu çalışma sonucunda demir sükrozun demir dekstrana göre yardımcı T lenfositleri, aktive T lenfositleri, antijen sunan hücreleri, B lenfositleri ve interferon gamayı azaltarak; baskılayıcı T lenfositleri arttırarak lenfosit dağılımını olumsuz etkilediği saptanmıştır.Bu bulgular ışığında demir sükrozun demir dekstranla karşılaştırıldığında periferik kanda lenfosit dağılımı ve işlevleri üzerine daha fazla olumsuz etkilerinin olduğu sonucu çıkarılabilir.Anahtar kelimler: demir sükroz, demir dekstran, lenfosit dağılımı, immünite