Uluslararası pazar fırsat analizi ve Türkiye`deki değişik ölçekli ihracatçı firmalarda bir uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU İLTER

Danışman: MUSTAFA TANYERİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Küreselleşmenin ve buna bağlı olarak rekabetin hızlı bir şekilde arttığı günümüzde uluslararası pazarlarda başarıya ulaşabilme koşulları da gün geçtikçe zorlaşmaktadır. Bu hızlı değişim sürecini şekillendiren bir çok gelişme meydana gelmiştir ve gelmeye de devam etmektedir. Bu değişikliklere örnek olarak hızlı teknolojik değişimler, bölgesel bütünleşmeler, gelişmekte olan ülkelerin dış piyasalar ile entegrasyonu, savaşlar ve çeşitli krizler sayılabilir. Dünya pazarlarında rekabetçi üstünlük sağlayabilmek, değişen koşullar doğrultusunda ülkenin ve firmanın sahip olduğu kaynakların en verimli şekilde kullanılabilmesi ile mümkün olabilecektir. Türkiye ihracatında, özellikle 1980 yılından sonra önemli değişimler yaşanmış olması karşın, dünya ticaret ve rekabetindeki payının istenilen seviyede olmadığı görülmektedir. Bu durum; değişen koşulların yarattığı fırsatların değerlendirilemediğinin, ya da yeni rekabetçilik koşullarına ayak uydurulamadığının bir göstergesi olarak belirtilebilir. Dolayısıyla Türkiye'nin mevcut koşullar doğrultusunda uluslararası pazarlarda rekabetçi üstünlük sağlayabilmesi için öncelikle pazar fırsatlarının sistematik bir şekilde analizi ve ülke kaynakları ile eşleştirilmesi ve bu doğrultuda en uygun hedef ve stratejilerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmanın ilk bölümünde Dünya ve Türkiye ekonomisini ve ticaretini şekillendiren genel değişimlere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise uluslararası ticareti ve uluslararası rekabetçiliği açıklayan teori ve çalışmalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ilk iki bölümden elde edilen bilgiler doğrultusunda, Türkiye'nin uluslararası rekabet gücüne ilişkin değerlendirmeler ve pazar fırsat analizine temel oluşturacak koşullar ele alınmıştır. Son bölümde ise 261 ihracatçı firmaya uygulanmış olan uluslararası pazar fırsat analizi anket çalışmasının bulguları ve yorumları yer almaktadır. Teori ve anket çalışmasından çıkan bulgular doğrultusunda Türkiye'nin uluslararası pazarlar açısından güçlü ve zayıf yanları ile ülkeyi ve firmaları bekleyen tehdit ve fırsatlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda uluslararası pazarlarda rekabetçilik kazanmak için hedef ve strateji önerilerinde bulunulmuştur.