MANİSA MÜZESİ'NDEN TAPINAK BETİMLİ ROMA DÖNEMİ SİKKELERİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞEN KUTBAY

Danışman: BİNNUR GÜRLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Manisa Müzesi'ndeki tapınak betimli Roma Dönemi sikkeleri toplam 57 adet olup, bunların büyük kısmı Lydia, bir kısmı da İonia, Mysia ve Pamphylia bölgesine ait İmparatorluk dönemine tarihlenen sikkelerdir. M.S. 2-3 yüzyıllarda basılmışlardır. Sikkelerin bir kısmı (ön yüzünde İmparator ve İmparatoriçe betimleri bulunanlar) merkez darphane basımıdır. Bunun yanı sıra otonom (bağımsız), pseudo-otonom (sözde bağımsız) şehir sikkeleri ve dönemin kentler arası ticari ilişkilerini kanıtlar nitelikte "Homonoia/Concordia" (genel bağlamda Homonoia sikkelerinin basım amacı siyasi ya da ticari ilişkilerden kaynaklanmaktadır) olarak adlandırılan uyum, birlik anlamı taşıyan örnekler de bulunmaktadır. Roma Dönemi altın, gümüş ve bronz sikkelerinin ön yüzlerinde genellikle İmparator ve İmparatoriçelerin profilden betimleri yer alır. Aynı zamanda sikkelerin ön yüzlerinde senatör büstleri ve dönemin önde gelen bazı magistratlarının betimleri de görülür. Sikkelerin arka yüzlerinde devletin siyasi, ekonomik ve toplumsal yönlerini belirleyen çeşitli figür ve yazılar yer alır. Örneğin, elimizdeki sikkelerin arka yüzlerinde yer alan tapınak betimleri dönemin mimari özelliklerini neredeyse bire bir yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra sikke üzerindeki yazılar da sikkenin kullanıldığı dönemden, ait olduğu kente kadar birçok bilgi içerir. İmparatorluk Dönemi sikkelerinin en önemli özelliklerinden biri ön yüzde betimlenmiş olan kişilerin fizyonomilerinin aslına uygun olmasıdır. Bu da sikkenin tarihlenmesi ve tanımlanabilmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sikke, Tapınak, İmparator, İmparatoriçe, Homonoia/Concordia, Roma Dönemi, Manisa Müzesi, Lydia Bölgesi, İonia Bölgesi.