Trapunto kapitonelerin tekstilde üç boyutlu sanat objesine dönüşümü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖNİZ TÜMER
Danışman: Neslihan Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tekstil üretiminde ve sanatında kullanılan tekniklerden biri olan kapitone birçok ülkenin geleneksel tekstil tekniği ve kültürel mirası olarak karşımıza çıkmaktadır. Çok farklı kullanımları olan kapitone tekstillerin en bilineni geleneksel yorganlardır. Tekstil yüzeyini hacimlendiren, desenlendiren doku veren bir teknik olan kapitone de iki farklı kumaş ve arada bir dolgu malzemesi olacak şekilde birlikte dikilerek elde edilir. Özellikle dış giysi ya da örtü olarak soğuktan korunmak için sıklıkla tercih edilmektedir. Dolgu malzemesi olarak pamuk, yün gibi doğal ya da polyester gibi sentetik elyaf kullanılmaktadır. Kapitone tekniklerinden biri olan trapunto diğerlerinden farklı olarak yüzeyde üç boyuta yakın hacimsel etkiler elde etmek için kullanıldığı görülmektedir. Bu kapitonelerde desenlerin belli kısımlarında daha kabarık bir görüntünün elde edilmesi için ekstra dolgu katı kullanılmaktadır. Günümüzde birçok tekstil sanatçısı ve moda tasarımcısı bu teknikten faydalanarak üç boyutlu sanatsal tekstil çalışmaları ortaya koymakta ya da giysiler tasarlamaktadır. Moda dünyasına yön veren önemli tasarımcıların sanatsal etkiler taşıyan kapitone kumaştan giysi tasarımları bulunmaktadır. Sanatsal çalışmalarda hacim elde etmek için kullanılan kapitone ile rölyef etkili dokular ya da üç boyuta giden sanatsal çalışmalara zemin oluşturulmaktadır. Bu çalışmanın amacı; geleneksel kapitone tekniklerinden biri olan trapunto kapitonelerinin günümüz çağdaş sanat bilinci etkisinde lif sanatı eserlerde yeni örneklerini ve kullanımlarını ortaya koymaktır. Literatür taraması yapılarak farklı kültürlerdeki kullanımları ile kapitone tekniğinin geçmişten günümüze önemli eski ve yeni örnekleri değerlendirilmiş ve incelenmiştir. Tekstil tasarımı ve üretimi pek çok tekniği ile sürekli kendini yenileyen ve geliştiren yeni eğilimlere çabuk uyum sağlayan geniş bir alandır. Bu doğrultuda son dönem kapitone tekniği ve trapunto kapitoneleri ile üretilmiş sanatsal yaklaşımların doku ve hacim açısından bu alana ve lif sanatına katkıları sonuç bölümünde değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: tekstil, kapitone, trapunto, lif sanatı, doku, hacim