Kronik miyeloid lösemide tirozin kinaz inhibitörlerine karşı oluşan primer dirençte WNT
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK PEHLİVAN
Danışman: HAKKI OGÜN SERCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KRONİK MİYELOİD LÖSEMİDE TİROZİN KİNAZ İNHİBİTÖRLERİNE KARŞI OLUŞAN PRİMER DİRENÇTE WNT/β-KATENİN YOLAĞI ANTAGONİSTLERİNİN ROLLERİNİN İNCELENMESİ Kronik miyeloid lösemi (KML), hematopoetik kök hücreden (HKH) köken alan miyeloproliferatif bir hastalıktır. Hematopoetik sistemde normalde kendini yenileme özelliği sadece HKH ile sınırlı iken, KML blastik fazda bulunan hastaların granülosit makrofaj öncüllerininde (GMÖ) kendini yenileme özelliği kazanmış oldukları bilinmektedir. Wnt/β-katenin sinyal yolağı bu süreçteki ana oyunculardandır. KML'de tirozin kinaz inhitörlerine (TKİ) karşı oluşan direnç önemli bir problemdir. Wnt/β-katenin yolağının KML'nin progresyonunda önemli olduğu gösterilmiştir. Tümör süpressör etkili olarak kabul edilen Wnt antagonistlerinin yoksunluğununda, Wnt/β-katenin yolağının kontrolsüz aktivasyonunda rolü olabileceğine dair veriler bulunmaktadır. KML'de sFRP1 ve WIF1'in hastalığın progresyon ve direnç mekanizmalarında ne şekilde rol aldığına dair fazla veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada amacımız hücre hattı modeli üzerinden, KML'de tirozin kinaz inhibitörlerine karşı oluşan primer dirençte Wnt/β-katenin yolağı antagonistleri olan sFRP1 ve WIF1 proteinlerinin rollerini incelemektir. Projemizde sFRP1 ve WIF1 genlerini ifade etmeyen K562 hücrelerinde bu genler ekspresyon vektörleri ile yeniden ifade ettirilerek TKİ'lerine verdikleri apoptotik yanıt analiz edildi. Bunun için, sFRP1 ve WIF1 için ekspresyon vektörlerinin oluşturulmasının ardından, stabil olarak bu proteinleri ifade eden K562 hücre hatları oluşturuldu. Bununla birlikte sFRP1, WIF1 ve her iki geni içeren dual indüklenebilir TET vektör sistemi kullanılarak ekspresyon vektörleri hazırlandı. sFRP1 ifade eden BCR/ABL(+) MEG01 hücrelerinde bu protein baskılanarak TKİ'lerine verdiği apoptotik tepki değerlendirildi. Yaptığımız çalışma sonrasında, sFRP1 ve WIF1 varlığında hücresel total β-katenin düzeyinin azaldığını ve KML hücrelerinin tedavide kullanılan TKİ'lerine karşı daha duyarlı hale geldiklerini saptadık. sFRP1'in bloklandığı durumda ise, hücrede total β-katenin düzeyinin arttığı ve bu artışın sonucunda hücrelerin TKİ'lerine daha dirençli hale geldiği gözlendi. Anahtar kelimeler: KML, sFRP1, WIF1, β-katenin, TKİ, Wnt sinyal yolağı