Karşıyaka tarihsel dokusunun incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜBEYDA ÖZKAN
Danışman: ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karsıyaka, 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar küçük köy görünümlü bir yerlesim alanıdır. Bu tarihten sonra, zmir içerisinde kurgulanan ekonomik yapının çevre yerlesimleri etkilemesi ve tetikleyici bir takım unsurlarla hızlı bir degisim yasamıs, kente ikincil konut ve sayfiye alanı olarak eklemlenmistir. 20. yüzyılın baslarında ise gelisen ulasım olanakları ile nüfusu hızla artmıs ve zmir'in banliyölerinden birine dönüsmüstür. Kurulusundan itibaren kendine has bir gelisim sergileyen yerlesim, özellikle 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın baslarında içinde barındırdıgı etnik çesitliligi ve sosyal yapıyı yansıtan mimari bir olusum sergilemistir. Bu tarihlerden sonra, bölgenin etnik yapısının degisimi ve 1950'li yıllardan itibaren göç hareketlerinden etkilenmesi sonucu özgün fiziksel çevre yok olma sürecine girmistir. Tez çalısması kapsamında, öncelikle Karsıyaka'nın tarihsel süreç içerisindeki gelisimi, bu gelisimin tetikleyici unsurları ve yerlesim alanı üzerindeki etkileri incelenmistir. Tarihsel sürecin ardından, geçmisten günümüze yerlesim düzeni, karsılastırmalı olarak yerlesim alanının degisimi ve yerlesim alanının etkileyen fiziksel ve sosyal etmenler irdelenmistir. Bu bölümde Karsıyaka'nın kendine has mimari bir karaktere sahip oldugu 20. yüzyılın ilk yıllarındaki fiziksel çevresi, 1926 yılı kadastral paftalarından ve eski fotograflardan yararlanılarak yapılan mimari okumalar ile ortaya konmustur. Çalısma içerisinde ayrıca Karsıyaka'da bulunan tarihi yapıların korunma süreci ve günümüze ulasabilen yapılara iliskin bilgiler verilmis, tarihi yapılar çesitli kriterler kullanılarak irdelenmistir. Sonuç bölümünde ise genel hatları ile yapıların bozulma sebepleri vurgulanarak, Karsıyaka mimari kimliginin gelecege aktarılması adına çesitli öneriler sunulmaktadır.