6. ve 7. sınıflarda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki düzyazı metinlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR ULUDOĞAN
Danışman: NEVİN AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma 2007/2008 eğitim öğretim yılında okutulan altıncı ve yedinci sınıf ders kitaplarındaki düz yazı metinlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.Bu amaçla, öncelikle, Türk eğitim tarihinde Türkçe ve okuma-yazma eğitimi, ilköğretim yıllarındaki gelişimsel dönemler ve kişilik gelişimi, çocuk yayınlarında bulunması gereken özellikler ve MEB İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın kuramsal çerçevesi hakkında kuramsal bilgiler verilmiştir.Daha sonra, metinlerin biçimsel incelemesi yapılmıştır. Biçimsel incelemede, metinlerin paragraf sayısı, cümle sayısı, sözcük sayısı ve metinlerde yer alan mecaz, deyim gibi özel kullanımlar bulunmuştur. Daha sonra Veysel Sönmez tarafından geliştirilen Sönmez Modeli kullanılarak metinlerin, sözcük oranı, güçlük oranı ve anlaşılırlık oranı tespit edilmiştir.Metinlerin biçimsel incelemesinin ardından, metinlerle ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirme yapılırken, kuramsal çerçeveyi çizerken belirlediğimiz ilkeler ve metinlerin anlaşılırlık düzeyi göz önünde bulundurulmuştur.Araştırma sonuçlarına göre, ders kitaplarındaki metinler genel olarak anlaşılabilir çıkmıştır. İncelenen metinler, içinde yer aldıkları temaya ve alt temalara uygunluk içindedirler.Kimi metinler, önyargılı yaklaşımlar ya da yanlış bilgiler içermektedirler. Metinlerin türlere göre dağılımı çeşitlilik göstermekle beraber altıncı sınıf ders kitabında daha çok öykü türünde metinler; yedinci sınıf ders kitabında ise daha çok deneme, makale türündeki metinler yer almaktadır. Her iki ders kitabında da roman türüne ait örnek ise bulunmamaktadır.Anahtar Sözcükler: Türkçe ders kitaplarında yer alan düz yazı metinler, metinlerin değerlendirilmesi, ilköğretim Türkçe ders kitapları.