Çevre hukukundan kaynaklanan idari yaptırımlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT GÜZELYALÇIN

Danışman: Lale Burcu Önüt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çevre hakkı 1982 Anayasasının 56'ncı maddesinde düzenlenmiştir. Anayasada yer alan bu hüküm ile Devlet, herkesin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı olduğunu tanıyarak devlete ve vatandaşlara çevreyi geliştirme ve çevreyi koruma ödevi yüklemiştir. Ülkemizde nüfusun ve sanayileşmenin günden güne artması ile birlikte son yıllarda çevre sorunları daha da artmış ve gözle görünür hale gelmiştir. Günlük yaşamda çevre sorunlarının sıklıkla karşımıza çıkmaya başlaması nedeniyle kanun koyucu çevresel sorunlarla baş etmek için Anayasa'da güvence altına alınmış çevre hakkının somut tezahürü olan 2872 sayılı Çevre Kanunu'nu düzenleme gereği duymuştur. Çevre Kanunu ile birlikte Devlet'e çevre kirliliğini önleme ve çevre sorunlarını çıkmadan başlangıçta ve kaynakta engelleme adına bazı sorumluluklar atfedilmiştir. Bu sorumlulukların başında da çevre ihlalleri karşısında devletin kişilere idari yaptırım uygulama gücü gelmekte olup, Tezimizin konusunu da 2872 sayılı Çevre Kanunu başta olmak üzere çevre hukuku bağlamında devletin uyguladığı idari yaptırımlar oluşturmaktadır. Çevre hukukunda idari yaptırımlar, çevre ihlalleri meydana geldikten sonra işlerlik kazanmakla birlikte düzenli işletilmesi durumunda bireylerin çevre ihlallerini engelleyecek nitelikteki mekanizmalardır. Bu kapsamda çevre hukukunda idari yaptırımlar, tezimizde iki bölüm altında incelenmiştir. Birinci bölümde çevre hukukunun temel kavramları ve ilkeleri incelendikten sonra çevre hukukuna ilişkin ulusal ve uluslararası mevzuata karşılaştırmalı şekilde yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise idari yaptırım kavramı ele alınarak çevre hukukundaki idari yaptırım kavramı ve özellikleri incelenmiş ve Türk Çevre Mevzuatında yer alan idari yaptırım türleri başta 2872 sayılı Çevre Kanunu başta olmak üzere incelenmiş ve son olarak çevre hukukunda bireylere uygulanan idari yaptırımların yargısal denetimi konusu üzerinde durulmuştur.