İbn İsâ ve Fusûl-i Aşere adlı eseri (İnceleme ve metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TİJEN ÖZBAY
Danışman: SÜLEYMAN GÖKBULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İbn Îsâ adıyla tanınan Çelebi İlyas İbn Îsâ Saruhânî, Aydın vilâyetine bağlı Saruhân'da doğmuş, 902/1496 ve 967/1559 yılları arasında yaşamıştır. Bayrâmiyye'nin Şemsîyye kolunun, Îseviyye şubesi kurucusudur. Babası Şeyh Mecdüddin Îsâ'dan hilâfet almıştır. Menâkıb-ı Şeyh Mecdüddîn ve Âdâb-ı Sâlikîn başta olmak üzere Şerh-i Esmâ-i Hüsnâ gibi çeşitli eserleri vardır. Dönemin önemli mutasavvıf, şâir ve âlimlerindendir. Bu tezin amacı İbn Îsâ'nın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verip, 958/1550'de te'lîf ettiği Fusûl-i Aşere adlı eseri incelemek ve metinini ortaya çıkarmaktır. Çalışmamız bir giriş, üç bölüm, sonuç ve ekten oluşmaktadır. Giriş Bölümünde İbn Îsâ hakkındaki kaynak ve araştırmalar yer almaktadır. Birinci bölümünde İbn Îsâ'nın hayatı, eserleri, bu eserlerin içerikleri ve üzerlerinde yapılan araştırma ve incelemeler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, on kısımdan oluşan Fusûl-i Aşere adlı eserin incelemesi yapılmıştır. Şeyh İbn Îsâ eserin birinci faslında Bayrâmiyye pîrlerinin Hz. Peygamber'den kendisine kadar ulaşan silsilesini, ikinci faslında pâdişâh ve şeyhlerin âdâbını, üçüncü faslında ta'bîr ve makamları, dördüncü faslında teveccüh, tasarruf, câzibe ve te'sîr gibi kavramları, beşinci faslında zikir ve tilâvet edeblerini, altıncı faslında riyâzet, salâh ve fesâdı, yedinci faslında havâss-ı esmâ ve onlara âit sâatleri, sekizinci faslında tâlib ve matlûb ismini birleştirerek esmâ çıkarmayı, dokuzuncu faslında tâlib ve matlûbun tabiatlarını, son faslında da vefk tertibatını ele almıştır. Üçüncü bölümde Fusûl-i Aşere adlı Osmanlıca eser, incelediğimiz dört nüshasından hareketle latinize edilmiş ve bu dört nüshanın değerlendirmesi yapılmıştır. Tezin ek bölümünde ise yararlanılan dört nüshanın ve müellife ait diğer eserlerinin yazma nüshalarından örnek sayfalar sunulmuştur.