Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Uluslararası Biyotıp ve Genom Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BURCU ŞENGEZ
Danışman: HANİ ALOTAİBİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gen düzenleyici ağlar kapsamındaki moleküller arası değişimler ve hücresel plastisite arasındaki dinamik geçişler hücrelerin genotiplerini değiştirmeden farklı fenotipler arasında geçiş yaptığı korunmuş ve kompleks mekanizmalar tarafından kullanılırlar. E-kaderin (E- cad)'in ayırt edici özellik olduğu epitelyal-mezenkimal dönüşüm (EMT) ve mezenkimal- epitelyal dönüşüm (MET) hücresel programları fenotipik plastisite ile donatılmıştır. Literatürde EMT'in düzenlenmesi konusunda birçok çalışma bulunurken, MET'in düzenlenmesinin altında yatan mekanizmalara değinen yayınlara hala daha az rastlanmaktadır. Bu tez çalışması, dinamik MET sürecini literatürdeki benzerlerinden farklı bir bakış açısıyla araştırmaktadır; çünkü MET sürecinin başlatılmasında önemli rol oynayan ve hücrelerin epitel durumdaki stabilitesini kontrol eden temel bir transkripsiyonel ağ varlığını belirlemeyi hedeflemiştir. Bu amaçla literatürden ve biyoinformatik veritabanlarından yararlanılarak olası ağ üyelerinin belirlenmesi ve birbirleri ile ilişkilerinin doğrulanması amacıyla in-vitro deneyler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, MET sürecini kontrol eden Elf3, Grhl3, Ovol2, Ahr ve Nfya gibi transkripsiyon faktörleri saptanmıştır. Grhl3 ve Elf3'ün ağ merkezinde bulunduğu bazı transkripsiyonel ağ odakları tanımlanmıştır. Grhl3 ve Ovol2 transkripsiyonel faktörlerinin gelişim süreci dışında EMT gibi önemli biyolojik süreçlerin transkripsiyonel düzenlenmesi gibi konularda ortak çalışma potansiyelinde oldukları gösterilmiştir. Sonuç olarak, bulgularımızın MET sürecinin düzenlenmesi hakkında yeni bilgiler sunması ve epitel durumun düzenleyicisi olarak Elf3 gibi bazı transkripsiyon faktörlerini bir transkripsiyonel ağ kapsamında ortaya çıkartması oldukça önemlidir. Anahtar sözcükler: MET, Transkripsiyonel Ağlar, EMT, Elf3, Grhl3, Ovol2