Örgütsel sinizm ve bağlılık arasındaki ilişki: İlk ve ortaokul öğretmenleri üzerinde bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLMİYE YÜKSEL
Danışman: SEMİHA ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, ilk ve ortaokul öğretmenlerin okullarında örgütsel sinizme ilişkin algı düzeyleri bazı değişkenler bakımından farklılık gösterip göstermediği ve örgütsel sinizmin örgütsel bağlılığı ne düzeyde yordadığını incelenmek ve öneriler getirmektir. Araştırmanın evreni 2014-2015 öğretim yılında Manisa ili Akhisar ilçesinde bulunan resmi 84 ilk ve ortaokullarında görev yapan 850 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi yansızlık kuralına sadık kalınarak seçilmiştir. Öğrenci sayılarına göre okullar gruplandırılmış ve her gruptan okul sayıları dikkat alınarak evreni oluşturan rakamlar doğrultusunda tesadüfi örnekleme yapılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemini Akhisar ilçesine bağlı okullarda görev yapan 316 öğretmen oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ile "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizlerinde aritmetik ortalama ( ), standart sapma, t- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Scheffe Testi, Sheffee testinin yanıt vermemesi durumunda LSD testi, örgütsel sinizm ile bağlılık arasında ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesinde Pearson Korelasyon Katsayısı teknikleri ve örgütsel sinizmin örgütsel bağlılığı ne derece yordadığının belirlenmesinde ise Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir: İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm düzeyi "katılmıyorum" aralığında algılanmıştır. Öğretmenlerin okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri ölçek genelinde bilişsel ve davranışsal boyutta orta seviyede iken, duyuşsal boyutta düşük seviyede bulunmuştur. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri medeni durumlarına göre sinizmin davranışsal boyutunda anlamlı farklılık gösterirken; bilişsel ve duyuşsal boyutlarda anlamlı farklılık göstermemektedir. Bekar öğretmenlerin davranışsal sinizm düzeyleri evli öğretmenlere göre daha yüksektir. Ayrıca ölçek genelinde ve alt boyutlarda öğretmenlerin okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri onların cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine, öğrenim düzeylerine, sendikaya üyelik durumuna ve okullarının büyüklüğüne göre anlamlı farklılık göstermemektedir. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ölçek genelinde ve bağlılığın özdeşleşme ve içselleştirme boyutlarında orta düzeyde iken, uyum boyutunda düşük düzeyde algılanmıştır. Öğretmenlerin algılarına göre örgütsel bağlılık düzeyleri onların cinsiyet ve medeni durumlarına göre içselleştirme boyutunda anlamlı farklılık gösterirken, uyum ve davranışsal boyutlarda anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri onların yaşlarına, öğrenim düzeylerine ve okul büyüklüğüne göre bağlılığın özdeşleşme boyutunda anlamlı farklılık göstermekte iken, uyum ve içselleştirme boyutlarında farklılık göstermemektedir. Araştırmanın bir diğer sonucu da öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri onların hizmet sürelerine göre ölçek genelinde anlamlı farklılık göstermemesidir. Öte yandan öğretmenlerin sendikaya üyelik durumuna göre onların örgütsel bağlılık düzeyleri uyum boyutunda anlamlı farklılık göstermekte iken, özdeşleşme ve içselleştirme boyutlarında farklılık göstermemektedir. Sendikaya üyeliği bulunan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri, sendika üyeliği bulunmayan öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Örgütsel sinizmin bilişsel ve duyuşsal boyutları örgütsel bağlılığın tüm alt boyutlarının birer yordayıcısıdır. Örgütsel bağlılığın, örgütsel sinizmi ne derecede yordadığı diğer araştırmacılar tarafından incelenebilir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık, ilkokul, ortaokul, öğretmen.