Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi ve Amerika Birleşik Devletleri Temiz Rekabet Yasası Uygulamalarının Yatırım Teşvikleri Üzerindeki Olası Etkilerinin İncelenmesi: Türk Savunma Sanayi için Mukayeseli Senaryo Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Öner GÜLTEKİN
Danışman: Utku Utkulu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşadığımız dünya üzerindeki insan nüfusu hiç olmadığı kadar yüksek sayılara ulaştı. Buna karşın insanları besleyecek olan doğal kaynaklar aynı oranda artış göstermiyor. Sanayileşmenin getirdiği hava kirliliği iklim değişikline yol açmakta ve doğal kaynakların artışını kısıtlamaktadır. Bu döngünün kırılması için vazgeçilmez sanayi edinimlerinin artık yeşil, yani iklim nötr bir şekilde üretilmesini sağlamak gerekmektedir. Avrupa Birliği bu alanda öncülük ederek kirleten öder prensibine dayalı bir karbon emisyonu ticaret sistemi ile tüm dünyayı tanıştırdı. Emisyon Ticaret Sistemi karbon kirleticilerine belli sınırlar koyarak bunun üstüne çıkmaları durumunda ekonomik yaptırımlar içeren bir sistem olarak işliyor. Böylelikle kirleticiler kendileri emisyonlarını sınırlayıcı tedbirleri alıp uygulamak zorunda kalıyor. Amerika Birleşik Devletleri de kendi iç pazarını korumak ve iklim değişikliğiyle mücadele için bir emisyon ticaret sistemi üzerinde çalışıyor. Temiz Rekabet Yasası olarak anılan bu yasa kapsamında iç pazardaki üreticiler baştan korunuyor. Avrupa Birliği ise önümüzdeki zamanlarda iç pazardaki firmaların sıkı denetimlere sahipken elde ettiği dezavantajın diğer pazarlardaki firmalarca istismar edilmesinin önüne geçmek için Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması olarak anılan uygulamaları hayata geçirmeye çalışmaktadır. Türkiye hızlı bir ivmeyle gelişen savunma sanayi, büyük ihracat pazarlarındaki düzenlemelerle uyum için gerekli adımları atıyor, olumsuz etkilerle baş edebilmek için sanayisini yeşil üretim teknolojilerine hazırlıyor. Savunma sanayi firmalarının AB ETS ve ABD TRY düzenlemelerinin olası etkilerini yatırım teşvikler açısından olumlu ve olumsuz yönlerden değerlendirebiliriz. Her iki yönden de firmaların fırsatları imkanlara dönüştürme potansiyeli oldukça yüksek görünmektedir. Sektörel üstünlükleri coğrafyanın verdiği doğal kaynaklarla sentezleyerek, jeopolitik konumun verdiği avantajlarla doğru yatırım teşvik programlarıyla Türkiye savunma sanayinin gelecekte ihracat ve kalkınmanın itici kilit unsurlarından birisi olabilir.