Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKAY AKSU
Danışman: OSMAN AÇIKGÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:LKAY AKSUFizyoloji Doktora TeziEgzersizin Sıçan Beyninde Oksidan-Antioksidan Denge Üzerine EtkilerininAraştırılmasıEgzersizin pek çok sistem üzerine olumlu etkileri bilinmektedir. Akut egzersiz çeşitlidokularda oksidan ve antioksidan düzeyleri arasında dengesizlik yaratarak oksidan stresoluşturmaktadır. Düzenli egzersiz ise antioksidan savunmayı güçlendirmektedir. Egzersizinbeyinde oksidan strese yol açıp açmadığını inceleyen çalışmalar yetersizdir. Bu çalışmada,farklı şiddetlerde yapılan akut ve kronik koşu bandı egzersizinin; glukokortikoidlerin etkilerininyoğun olarak gözlendiği hipokampus, dopaminerjik nöronların sonlanma bölgeleri olanprefrontal korteks ve striatumda oksidan-antioksidan denge üzerine etkilerinin incelenmesiamaçlanmıştır.Bu çalışmada 22 haftalık erkek Sprague Dawley sıçanlar kullanılmıştır. 10 m/dakika, 15m/dakika, 20 m/dakika hızda 1 saat ve 25 m/dakika 5° eğimde tükeninceye kadar akut koşubandı egzersizi yaptırılmıştır. Kronik egzersiz gruplarına ise 10 m/dakika, 15 m/dakika,20m/dakika hızda günde 1 saat, haftada 5 gün ve toplam 8 hafta süreyle koşu bandıegzersizi yaptırılmıştır. Akut ve kronik egzersiz deneylerinde ellenmemiş sıçanlardan oluşankontrol grubu ve koşu bandına koyulup egzersiz yapmayan sıçanlardan oluşan kontrol grubukullanılmıştır. Hipokampus, prefrontal korteks ve striatum bölgeleri çıkarılarak süperoksitdismutaz, glutatyon peroksidaz enzim aktiviteleri, nitrit-nitrat ve tiyobarbitürik asitlereaksiyona giren maddelerin değerleri ölçülmüştür. Sonuçlar SPSS programında nonparametrik Kruskal-Wallis tek yönlü varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.Akut egzersizle glutatyon peroksidaz, tiyobarbitürik asitle reaksiyona giren maddeler venitrit-nitrat değerleri her üç beyin bölgesinde de değişmezken, striatumda süperoksiddismutaz enzim aktivitesi hızlı koşan grupta artmış bulunmuştur. Kronik egzersizletiyobarbitürik asitle reaksiyona giren maddeler ve nitrit-nitrat değerleri değişmezken,hipokampusta süperoksit dismutaz aktivitesi 10 ve 15 m/dakika hızda koşan gruplardaazalmış, prefrontal kortekste glutatyon peroksidaz aktivitesi ellenmiş grupta kontrole göreartmış bulunmuştur. Sonuç olarak; akut ve kronik egzersizin prefrontal korteks, striatum vehipokampusta oksidan strese neden olmadığı, kronik egzersizin hipokampusta muhtemelensüperoksit radikali oluşumunu azaltarak olumlu etki gösterdiği ileri sürülebilir.Anahtar sözcükler: egzersiz, oksidan stres, prefrontal korteks, striatum, hipokampus,koşu bandı egzersizi.6