Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERHAN CANER AKKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Berkant Muammer Kayatekin
Eş Danışman: Ayfer Dayı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beyin, tiroit hormonlarının en önemli hedef organlarından biridir. Bu nedenle hipotiroidi önemli kognitif fonksiyon kayıplarına neden olabilmektedir. Tiroit hormon replasmanı, kognitif fonksiyon kayıplarında iyileşme sağlasa da tam bir iyileşme olmadığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Günümüzde düzenli fiziksel aktivitenin kognitif fonksiyonlar üzerinde olumlu etkilerini gösteren birçok çalışma mevcuttur. Ancak fiziksel egzersizin beyinde tiroit hormon eksikliği şartlarındaki etkilerine dair bilgiler kısıtlıdır. Bu çalışmanın amacı, yüksek şiddetli aralıklı antrenman (HIIT) uygulamasının hipotiroidizmde kognitif fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Bu çalışmada toplam 35 adet 6 haftalık sağlıklı erkek Sprague Dawley ırkı sıçanlar kullanılmıştır. Denekler rastgele kontrol, PTU, PTU+T3, PTU+HIIT ve PTU+T3+HIIT olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu hariç diğer gruplarda deneysel hipotiroidizm modeli oluşturmak için hayvanlara içme sularına karıştırılmak üzere propiltiourasil (PTU) verilmiştir. PTU+HIIT ve PTU+T3+HIIT gruplarına üçüncü haftanın başından itibaren dört hafta boyunca koşu bandı antrenmanı uygulanmıştır. Antrenman süreci öncesinde ve bitiminde hayvanların egzersiz kapasitesi ölçümleri yapılmıştır. PTU+T3 ve PTU+T3+HIIT gruplarına çalışmanın son iki haftası boyunca günlük intraperitoneal olarak T3 uygulanmıştır. Çalışmanın son haftası davranış testleri uygulanmış olup sonrasında hayvanlar sakrifiye edilmiştir. Tiroit bezleri tartılmıştır. Serumda T3 ve TSH düzeyleri ölçülmüştür. Prefrontal korteks ve hipokampüste BDNF, amiloid beta (1-42) ve TNFα düzeyleri ölçülmüştür. Çalışmamızda PTU alan grupların vücut ağırlıkları kontrole göre düşük kalmıştır. Anksiyete benzeri davranışlar açısından gruplar arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir. Morris yüzme testinde öğrenme deneylerinde T3 alan gruplar ilk günden itibaren platformu daha kısa sürede bulmuştur. PTU+HIIT grubu 4.günde PTU grubuna göre platformu daha kısa sürede bulmuştur. Morris yüzme testinin 5. gününde yapılan bellek deneyinde ve yeni obje tanıma testinde, PTU grubu kontrole göre düşük performans göstermiştir. T3 ve HIIT uygulamaları, bellek performansını kontrol seviyesine getirmiştir. BDNF düzeyleri beyin dokularında anlamlı farklılık göstermemiştir. Amiloid beta (1-42) seviyeleri, hipokampüste PTU grubunda kontrole göre anlamlı olarak artmış olup, T3 ve HIIT uygulamaları amiloid beta (1-42) seviyelerini kontrol seviyesine getirmiştir. Hipokampüste TNFα seviyeleri, PTU+HIIT ve PTU+T3+HIIT gruplarında PTU grubuna göre anlamlı olarak düşük tespit edilmiştir. Çalışmamızın sonuçları değerlendirildiğinde, hipotiroidi hastalarında düzenli fiziksel egzersizin kognitif fonksiyonları korumada tiroit hormon replasmanına ek olarak potansiyel faydalarının olabileceği düşünülmüştür.