Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FULYA OKAN
Danışman: MUSTAFA ODABAŞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Organik silisyum bileşikleri olan uçucu metil siloksanlar (UMS) büyük miktarlarda üretilmekte, yaygın olarak kozmetik, kişisel bakım ürünleri, endüstriyel ürünler ve yapı malzemelerinde kullanılmaktadır. UMS'lerin çevre ve insanlar üzerinde olumsuz etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, atmosferdeki UMS'leri ölçmek için yeni bir pasif örnekleme yöntemi geliştirilmiş ve karakterize edilmiştir. Örnekleyici olarak ticari bir pasif örnekleyicinin altyapısı, adsorban olarak da XAD-2 kullanılmıştır. UMS'lerin deneysel örnekleme oranları aktif ve pasif örnekleyicilerin eşzamanlı olarak kullanılması ile belirlenmiştir. Örnekleyici geometrisi ve kütle taşınım ilkeleri kullanılarak hesaplanan teorik örnekleme oranları ile deneysel örnekleme oranları arasında önemli ölçüde uyum olduğu gözlenmiştir. UMS'lerin örnekleyiciler üzerinde en az sekiz hafta lineer olarak birikmeye devam ettiği belirlenmiştir. Yöntemin doğruluğunun yüksek (yüzde onun altında) olduğu gösterilmiştir. Metod tespit limitlerinin UMS'ler için yaygın olarak kullanılan pasif örnekleme yöntemine (sorbent emdirilmiş poliüretan köpük disk) yakın olduğu gösterilmiştir. Geliştirilen yöntem, havadaki UMS'lerin İzmir bölgesindeki mekansal değişimlerinin belirlenmesi amacıyla kullanılmıştır. Bir aylık örnekleme programı, değişik kaynakların etkisi ve arazi kullanım durumlarını temsil eden (atıksu arıtma tesisi, çöp deponi alanı, kentsel, kırsal, yarı-kentsel ve endüstriyel bölgeler) kırk iki örnekleme noktasını kapsamıştır. İzmir bölgesindeki toplam UMS konsantrasyonları metreküpte 41,4 ile 981 nanogram arasında değişmektedir. En yüksek konsantrasyona sahip UMS D5'tir ve bu bileşiği D3 ve D4 izlemektedir. UMS'lerin mekansal değişimleri, bölgedeki başlıca kaynaklarının, bu bileşikleri içeren ürünlerin yoğun olarak kullanıldıkları ve bertaraf edildikleri nüfusun yoğun olduğu kentsel alanlar, atıksu arıtma tesisleri ve çöp deponi alanları olduğunu göstermiştir.