Hafif kognitif bozukluk ve Alzheimer hastalığı ile sağlıklı yaşlılarda, olay ilişkili osilasyonlar, volumetrik manyetik rezonans görüntüleme ve nöropsikolojik testlerin kesitsel ve boylamsal olarak incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ

Danışman: GÖRSEV YENER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hafif kognitif bozukluk (HKB) hastaları ve sağlıklı yaşlılarda olaya ilişkin osilasyonlar (OİO) ve volumetrik manyetik rezonans görüntülemeyi (vMRG) kullanarak, HKB'de değişen beyin dinamiklerini boylamsal olarak incelemek ve olası bir elektrofizyolojik biyobelirteç tanımlamaktır. Yöntem: Çalışmamıza 22 HKB hastası (ortalama yaş, 74.32) ve cinsiyet, eğitim ve yaş açısından fark gözlenmeyen 23 sağlıklı kontrol (ortalama yaş, 69.78) katılmıştır. Katılımcıların başlangıçta ve bir yıllık izlem sonunda EEG ve MRG kayıtları alınmıştır. Buna göre, bir yıl sonunda sabit kalan ve ilerleme gösteren HKB hastaları karşılaştırılmıştır. EEG kaydı uluslararası 10-20 sistemine göre işitsel oddball paradigması kullanılarak yapılmıştır. Grupların hedef uyarana verdikleri olaya ilişkin delta (0.5-3.5 Hz) yanıtları ölçülmüştür. Volumetrik MRG ölçümleri, yarı-otomatik işaretleme ve hacim değerlendirme yazılımı olan LAVA (The Lesion Annotation and Volume Assessment Tool) programı ile yapılmıştır. Bulgular: HKB grubunun birinci ve ikinci çekimlerinde delta OİO yanıtlarında sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında belirgin azalma saptanmıştır [F1.43=11.394, p=0.002]. İlk çekimlerde ilerleyici HKB olgularının delta yanıtlarının F3 elektrotunda sabit HKB olgularına göre düşük olduğu gözlenmiştir (p=0.024). HKB olgularının ilk MRG'lerinde, tüm beyin (p=0.001) ve sol hipokampus (p=0.002) hacimleri ve ikinci MRG'lerinde tüm beyin, sağ ve sol hipokampus hacimlerinin sağlıklılardan düşük olduğu bulunmuştur (sırasıyla; p=0.000, p=0.008, p=0.000). Ayrıca, ikinci çekimlerde sol hipokampus hacimleri ile C4 elektrotundan kaydedilen delta OİO'lar arasında orta düzeyde korelasyon gözlenmiştir (r=.381, p=0.045). Sonuç: Delta OİO yanıtlarının HKB hastalarındaki erken değişiklikleri saptayabileceği ve ileride AH'ye dönüşecek hastaları önceden gösterebileceği düşünülmektedir. Bu araştırma, delta OİO yanıtlarının gelecek çalışmalarda AH/HKB'de aday bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.