Bir Çağdaş Sanat Paradigması Olarak Biriktirme Sanatı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLAY ULUĞ BAKIŞ

Danışman: SİMBER RANA ATAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Biriktirme eylemi, toplumsal ve kültürel etkenlerin sonucunda ortaya çıkmış bir davranış şeklidir. İnsanoğlu çok eski zamanlardan itibaren bir şeyleri saklama, muhafaza etme alışkanlığına sahiptir. Bu durum tüketim toplumunda üretim ve tüketim miktarının artmasıyla birlikte istifçilik davranışına dönüşmüştür. İstifçiliğin kontrolden çıkmış seviyesi ise metinde bahsedilen Collyer Kardeşler ve Edith Ewing Bouvier örneklerinde görüldüğü üzere dispozofobi adı verilen obsesif kompulsif bozukluklardan biridir. Biriktirme eylemi aynı zamanda bir yaratıcılık stratejisi olarak hem çağdaş sanatçılarda hem de wunderkammer, arşiv, koleksiyon, kütüphane gibi estetik biriktirme ortamlarında görülmektedir. Biriktirme kavramı çağdaş sanatta, biçim, içerik, üslup gibi çeşitli yöntemlerle elde edilmektedir. Biriktirmeyi eserlerinde en dolaysız ve gerçek biçimde kullanan Arman, aynı zamanda Biriktirme Sanatı'nın (Art of Accumulation) öncüsü niteliğindedir. Sanat materyallerinin sayısız koleksiyonunu üretir, eserleriyle istifçiliğe kaynaklık etmez, istifçiliğin doğrudan kendisi olmuştur. Arman'ın nesne koleksiyonları tüketim toplumunu mükemmel bir şekilde gözlemlemesi dolayısıyla toplumsal bellek kayıtlarını oluşturmaktadır. Bu kavramlar ışığında temellendirilen Günden Kalanlar adlı proje, uzun bir sürece yayılmış olan efemera nitelikli nesneleri biriktirme eylemi sonucunda oluşmuştur. Efemeraların koleksiyonlarını yaratarak; biriktirme, arşiv, koleksiyon ve bellek kavramlarının sınırlarında gezinir. Biriktirmeyi estetik ve kavramsal düzeyde ele alan bir deneyim alanı sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Biriktirme Sanatı, Efemera, Arşiv, Tüketim Toplumu, Arman