Isıya dayanıklı ve ısıdan koruyucu giysilerin termal analizi ve performans özellikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BENGİ KUTLU

Danışman: AYSUN AKŞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IV ÖZET Termal koruyucu giysiler, termal risk ortamlarındaki insanların korunması için geliştirilmiştir. İnsanı tehdit eden çeşitli termal riskler: alevler, ışıma ısısı, yüksek sıcaklıklı bir yüzeyle temas, kıvılcımlar, erimiş metal damlaması ile sıcak gazlar ve buharlar şeklinde örneklenebilirler. İnsan cildi sıcaklığa karşı çok hassastır. Yangınlarda en önemli ölüm nedenlerinden bir tanesi deri yanıklarına neden olan ısı transferinin verdiği zarardır. Dolayısıyla bir termal koruyucu giysinin birincil olarak ısı geçirgenliği oldukça düşük, yüksek sıcaklıkta deforme olmayan ve güç tutuşur bir yapıda olması istenmektedir. Bunların yanında ikincil olarak da, bir giysi olarak kullanılabilmesi için çeşitli konfor özelliklerini taşıması ve bütün özelliklerin dayanıldı olması gerekmektedir. Yüksek sıcaklıktan koruyucu kumaşların termal özelliklerinin değerlendirilmesinde kullanılan testler çok geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Bunlar arasında, kolay tutuşma testi, yakma testleri, ısı açığa çıkarımı ölçümü testleri, kendiliğinden sönme testleri ile termo-manken yanma testleri ve kumaşların izolasyon özelliklerini ölçen testler sayılabilir. Bu çalışma kapsamında DEÜ Tekstil Mühendisliği laboratuvarı bünyesinde kullanılmak üzere, kumaşın ısı yalıtımı özelliği ölçümü testlerinden bir tanesi olan termal koruma performansı (TPP) testi cihazı oluşturulmuştur. Işıma ve konvektif ısı kaynağını birlikte içeren bu cihazda termal koruyucu giysilerde kullanılan 4 farklı dış katman, 1 ısı bariyeri+iç astar katlı yapısı ve 1 iç astar kumaşı katmanlı yapılar haline getirilerek ve de tek tek termal koruma performansı (TPP) değerleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar çeşitli literatürlerde belirtilen değerlerle karşılaştırılmıştır. Oluşturulan deney cihazının kullanılabilirliği, sonuçların tekrarlanabilirliği ve laboratuvarlar arası uyum gibi olgular incelenmiştir.Ayrıca çalışmada kullanılan koruyucu kumaşların m2 ağırlığı, yırtılma mukavemeti ve hava geçirgenliği değerleri gibi performans özellikleri de belirlenmiştir. Kumaşlara belli sayılarda yıkama yapılarak, bu yıkamaların kumaşların performans özelliklerine ve TPP değerlerine etkisi incelenmiştir.