Böbrek Nakli Alıcılarında Nakil Sonrası İlk İki Yılda Kilo Alımı ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDEF SELÇUK

Danışman: YAPRAK SARIGÖL ORDİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma böbrek nakli alıcılarında nakil sonrası ilk iki yılda kilo alımı ve kilo alımını etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma tanımlayıcı ve geriye dönük bir araştırmadır. Bu araştırma iki üniversite hastanesinde böbrek nakli sonrası ilk iki yılda takipleri düzenli yapılan böbrek nakli alıcıları ile (n= 139) gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Ekim 2019- Nisan 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler sosyodemografik ve klinik özellikler formu, Genel Öz-yeterlilik Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Hastaların 3. ay, 6. ay, 12. ay ve 24. ay kilo ve BKİ değerleri değerlendirilmeye alınmıştır. Hastaların ilk poliklinik kontrollerindeki kilo değerleri ile 24. ay kilo değerleri dikkate alınarak fark kilo ve fark Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerleri hesaplanmıştır. Verilerin analizinde tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, linear regresyon ve multiple linear regresyon analizi kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 46.32±12.39 olarak bulunmuştur. Alıcıların fark kilo ortalaması 7.07 kg ve fark BKİ ortalaması 2.63 kg/m2 olarak saptanmıştır. Böbrek nakli alıcılarının nakil sonrası ilk iki yılda kilo ve BKİ değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış olduğu bulunmuştur. Yaşın artması ile birlikte kilo alımının azaldığı saptanmıştır. Böbrek nakli alıcılarının kilo ve BKİ artışları ile cinsiyet, kronik hastalık varlığı, verici tipi, steroid dozu ve genel öz-yeterlilik puanı ile arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Böbrek nakli alıcılarında ilk iki yılda kilo ve BKİ değerlerinde artış olduğu görülmüştür. Genç böbrek nakli alıcılarında kilo artışının daha fazla olduğu bulunmuştur. Bu nedenle tüm böbrek nakli hastaları ve özellikle genç nakil sonrası kilo alımı açısından yakından takibi gerekir. Anahtar sözcük: BKİ, böbrek Nakli, hemşirelik, kilo Alımı, öz-yeterlilik