Adıyaman Müzesi'ndeki 12. ve 13. yy. samsat seramiklerinin motif restitüsyonu ve örnek uygulamalar


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA AK

Danışman: HALİL YOLERİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Samsat, tarihsel süreç içerisinde coğrafi ve stratejik konumundan dolayı önemli bir merkez olmuş, 20. yy.da başlayan incelemeler ve kazı çalışmalarıyla buranın önemi açığa çıkarılmıştır. Özellikle 1964-1990 yılları arasında Samsat Höyüğü'nde yapılan kazılarda çıkarılan seramik buluntular, teknik ve dekor çeşitlilikleriyle dikkat çekmiştir. Geçmiş uygarlıkların tarih, yaşayış ve kültürünü anlamak için en önemli araçlardan biri olan seramik eserler; Samsat'ta ortaya çıkan niteliksel zenginliğe sahip örnekleriyle, bu bölgede yapılan ve yapılacak çalışmalara da zemin hazırlamıştır. Çalışma kapsamında Adıyaman Müzesi ve müze deposunda bulunan, Samsat Höyüğünden çıkarılan çeşitli form ve tekniklerde üretilmiş seramikler, yüzlerce seramik kırık parça incelenmiştir. Bu buluntular gözden geçirildikten sonra, çoğunluğu etütlük kırık parçalardan oluşan seramiklerden, 12. ve 13. yy.a ait sırlı ve bezemeli örnekler çalışma kapsamına alınmıştır. Bu örneklerin bünye, astar ve sır yapısı arkeolojik ve arkeometrik yaklaşımlarla incelenip tanımlandıktan sonra, üzerlerindeki bezemeler vektörel tabanlı grafik tasarım programı olan CorelDRAW'da tamamlanarak renklendirilmiş ve katalog haline getirilmiştir. Tamamlanan bu motiflerden dört adedinin birebir formu, kalıp şekillendirme yöntemiyle üretilmiş, reprodüksiyonları yapılmıştır. Çalışmanın amacı, geçmişin izlerinden günümüzü aydınlatacak ipuçlarına sahip seramik eserleri, kendi bakış açısı ve disiplini içerisinde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, müze örnekleri, güncel kaynak araştırmaları ve oluşturulan yeni restitüsyon kataloğu ile ortaya koyulmaya çalışılmış, örnek uygulamalarla yapılan çalışma desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: seramik, bezeme, dekor, Samsat, motif, restitüsyon.