Spatial and seasonal variation of ambient air Polychlorinated Biphenyl (PCB) and Polycyclic Aromatic Hydrocarbon (PAH) concentrations in Aliağa industrial region


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİFE KAYA

Danışman: MUSTAFA ODABAŞI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aliağa endüstri bölgesinde, 40 faklı noktadan dört mevsimde (kış, ilkbahar, yaz ve sonbahar) dış hava örnekleri toplanmıştır. Yarı uçucu toksik organik hava kirleticilerinin (PAH'lar ve PCB'ler) yerel ve mevsimsel konsantrasyon değişimleri pasif örnekleme metodu ile 2009 yılından başlayarak bir yıl süre ile belirlenmiştir. Sanayi bölgesinde, kentsel ve yarı kentsel alanlarda kirletici konsantrasyonları hesaplanmıştır. Çalışma alanı enerji santralleri, petrol rafinerisi, petrokimya endüstrisi, elektrik ark ocakları ile çalışan çeşitli çelik tesisleri, hurda metal ve curuf depolama alanları, baca filtresi toz yığınları, asfalt ve asfalt olmayan yollar, kömür santralleri, gemi söküm tesisleri ve son olarak çeşitli benzin istasyonları ve tank alanlarını kapsar. Dış havada ölçülen PAH seviyelerinin, evsel ısınmaya bağlı olarak kış mevsiminde arttığı görülmektedir. Tüm ölçüm noktalarında ve örneklerde en çok bulunan bileşiğin phenanthrene olduğu ve düşük moleküler ağırlıklı PAH bileşiklerinin baskın olduğu gözlenmiştir. Ölçüm sonuçları önemli PAH kaynakları olarak çelik tesisleri, petrol rafinerisi, gemi söküm ve petrokimya tesislerini işaret etmektedir. Yaz mevsiminde artan PCB seviyeleri, önceden kirletilmiş olan yüzeylerden bu bileşiklerin sıcaklıkla orantlı olarak buharlaşma oranlarına bağlı olabilir. Çelikhanelerin ve gemi söküm bölgesinin önemli PCB kaynakları olduğu gözlemlenmiştir. Her dört mevsimde alınan dış hava örneklerinde düşük molekül ağırlıklı PAH'lar (phenanthrene, fluorene, fluoranthene) ve PCB'ler (tri-, tetra-, penta-CBs) baskındır.