Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmelerinin Türk Sosyal Güvenlik Hukukuna Yansımaları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET BAYKARA
Danışman: Coşkun Saraç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal güvenlik, insanların sosyal risklerden korumak amacıyla ihtiyaç duyduğu temel bir kurumdur. Tarihin en eski çağlarından bu yana var olan bu ihtiyaç, kendi döneminin şartlarına göre farklı şekillerde uygulanmıştır. Sanayi devrimi sonrasında yaşanan makineleşme süreci ve köylerden kentlere yapılan göçler, sosyal güvenliğin temelini oluşturan sosyal risklerinde sayıca artmasına yol açmıştır. Oluşan risklere karşı öncelikle ulusal düzeyde başlayan çabalar daha sonra uluslararası boyuta taşınmış ve uluslararası kuruluşlarca yasal düzenlemeler yapılmıştır. Uluslararası çabayı önemli kılan en önemli husus ise; bir kişinin refahının tehlikeye düşmesi, toplumun tümünün refahının tehlikeye düşeceği düşüncesinde yatmaktadır. Bu düşünceden hareketle; Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), sosyal güvenlik ve sosyal koruma anlamında uluslararası düzeyde çalışmalar yürüten ilk kuruluştur. ILO, hükümet, işçi ve işveren sendikaları tarafından toplumsal barışı sağlamak ve sosyal adaleti sağlayarak daha iyi yaşam koşulları oluşturmak amacıyla kurulmuştur. ILO, çalışma şartlarının iyileştirilmesi amacıyla birçok sözleşme kabul etmiştir. Gelişme yolundaki ülkelerin sözleşmeyi kabul edebilmeleri için esnek bir yol izlenmiş; bu kapsamda, bazı sigorta kollarının sonradan kabul edilebileceği veya bazı sigorta kollarına ilişkin hükümlere getirilen geçici muafiyetlerden yararlanabilecekleri istisnalar getirilmiştir. Sözleşmelerin içerdiği hükümler üye ülkelere zorunluluk getirmekle birlikte, sözleşmelerde yer alan hükümler, asgari normlar olarak değerlendirilmektedir. Ancak, bu hükümlerin bazı ülkelerce azami sağlanan haklar olarak da uygulandığı görülmektedir. Çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan itibaren kabul edilen ILO sözleşmelerinin sosyal güvenlik hukukuna yansıyan ve yansımayan yönleri ele alınacaktır. Ayrıca ILO sözleşmelerinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na etkilerine çözüm önerileriyle birlikte yanıt aramaya çalışılmaktadır. Anahtar Kelimler: Uluslararası Çalışma Örgütü, ILO Sözleşmeleri, Türk Sosyal Güvenlik Hukuku.