Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serkan Çelikgün
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şerife Reyhan Uçku
Eş Danışman: Tülay Koç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 2013-2017 yılları arasında Sivas ilinde kanser teşhisi almış yaşlı hastaların, yaşadıkları ilçelerin gelişmişlik düzeyi ile beş yıllık genel sağkalım arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapıldı. Retrospektif kohort bir çalışmadır. 01.01.2013- ile 31.12.2017 tarihleri arasında Sivas'ta yaşayan ve kanser tanısı alan 65 yaş ve üzeri 1958 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Bağımlı değişken beş yıllık genel sağkalımdır. Yaşlı hastaların yaşadıkları ilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi araştırmanın temel bağımsız değişkenidir. Bu düzeyin belirlenmesinde T.C Sanayii ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Sosyoekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları Raporu (SEGE-2017) kullanılmıştır. Diğer bağımsız değişkenler sosyo-demografik ve sağlık durumu özellikleridir. Tanımlayıcı analizler, Kaplan-Meier analizi, Log Rank testi ve Cox Regresyon analizi yapılmış olup, zarar oranları %95 güven aralıkları ile birlikte sunulmuştur. Hastaların %70.1'i erkektir, %33.9'u 65-69 yaş grubundadır. Yaş ortalaması 73.3±6.1 olup en büyük yaş 94'dur. Hastaların %12.9'u yeşil kartlıdır. İl merkezinde yaşayanların oranı %48.4, ilçe SEGE düzeyi en yüksek kategoride yaşayanların oranı %52.8, en düşük kategoride yaşayanların oranı %24.1'dir. Araştırma grubunda en çok görülen kanserler; prostat, kolorektal, mesane, mide ve akciğerdir. Hastaların beş yıllık sağkalım oranı %44.1'dir;beş yıllık ortalama sağkalım süresi '33.85±0.57' ay; ortanca süre '34.82±3.65' aydır. Çok değişkenli analiz sonrası, erkeklerde, 80 yaş ve üzerinde, metastazı olanlarda ve tedavi almayanlarda ölüm riski anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gelişmişlik düzeyi en düşük olan kategoride yaşayanlarda ölüm riski en yüksek kategoride yaşayanlara göre anlamlı olarak daha düşük belirlenmiştir. Tüm yaş gruplarında olduğu gibi yaşlılarda da kanserlerin erken teşhis ve tedavi yöntemlerinin güçlendirilmesi, yaşlı bireylerin sağkalım oranlarını artırabilir. Sadece bölgesel değil, bireysel sosyoekonomik durumu da gözönünü alan sağlık politikalarıyla yaşlı bireyler için daha etkin ve erişilebilir bir sağlık hizmeti sunumuna odaklanılmalıdır. Bireysel ve bölgesel sosyoekonomik durumun yaşlı kanser hastalarında sağkalım üzerine etkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için multidisipliner çalışmalara ihtiyaç vardır.