Eylem gözlem (actıon observatıon) eğitiminin üst ekstremite motor becerisi, reaksiyon zamanı ve kognisyon üzerine akut etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF EMÜK

Danışman: Yeşim Şengül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, sağlıklı genç yetişkinlerde eylem gözlem eğitiminin üst ekstremite motor becerisi, reaksiyon zamanı ve kognitif fonksiyonlar üzerine akut etkisinin değerlendirilmesi ve farklı şekillerde uygulanan eylem gözlem eğitiminin sonuçlarının karşılaştırılmasıydı. Çalışmaya 18 yaşından büyük sağ el dominant 60 sağlıklı birey dahil edildi. Katılımcılar rastgele seçim yöntemiyle 5 gruba ayrıldı. Kendi eylemini gözlem (KEG) grubunda yer alan katılımcıların Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi (JTEFT) sırasında video kayıtları alındı ve ilk değerlendirmenin ardından test sırasındaki performanslarının olduğu video kaydı 4 kez izletildi. Başkasının eylemini gözlem (BEG) grubunda yer alan katılımcılar bir başkasının JTEFT sırasındaki performansının yer aldığı video kaydını 4 kez izlediler. Eylem uygulama (EU) grubundaki katılımcılar ilk değerlendirmenin ardından JTEFT'yi 4 kez daha tekrarladılar. Eylem olmayan gözlem (EOG) grubunda yer alan katılımcılar ilk değerlendirmenin ardından, içerisinde herhangi bir hareket, eylem olmayan doğa ve manzara resimlerinden oluşturulmuş bir sunuyu izlediler. Kontrol grubundaki katılımcılar ise iyi ışıklandırılmış ve havalandırılmış sessiz bir odada son ölçümler için bekletildiler. Eğitim öncesi ve sonrasında katılımcılara JTEFT, Dokuz Delikli Çivi Testi (DDÇT), Seri Reaksiyon Zamanı Testi (SRTT) ve d2 Dikkat Testi kapalı zarf kullanılarak rastgele olarak uygulandı. Demografik ve klinik veriler açısından başlangıçta tüm gruplar benzerdi. Sol el ile JTEFT tamamlama süreleri incelendiğinde KEG ve EOG grubu (p0,05). Çalışmamız sonucunda, genç sağlıklı bireylerde uygulanan tek seanslık eylem gözlem eğitiminin üst ekstremite motor performansı artırmada etkili bir yöntem olduğunu doğrulamış bulunmaktayız. Mevcut veriler ışığında üst ekstremite motor hareketinin gözlemlenmesinin kognitif fonksiyonları geliştirebileceğine dair kesin bir yorum yapamamaktayız. Eylem gözlem eğitimi sonrası motor testlerin tamamlanma süreleri azalmış olsa da yöntemin reaksiyon zamanları üzerine direkt etkisinden söz edememekteyiz. Anahtar Sözcükler: eylem gözlem, üst ekstremite fonksiyonelliği, dikkat, reaksiyon zamanı, nörobilim