Sosyal Kimlik Tehdidi Durumunda Varoluşsal Anlamın ve Duygudurumun, Öztanımlayıcı Anılar ve Benlik Düzenleme Odakları Bağlamında İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE GÖKCEN
Danışman: İNCİ BOYACIOĞLU BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada sosyal kimliğe yönelik bir tehdit durumunda, bireylerin duygudurumlarının ve varoluşsal anlam algılarının nasıl etkilendiği incelenmiştir. Varoluşsal anlam kapsamında, mevcut anlam, anlam arayışı ve öztanımlayıcı anılara atfedilen anlam değişkenleri ölçülmüştür. Ayrıca, araştırmada yer verilen bellek görevinde katılımcılardan bir öztanımlayıcı anılarını paylaşmaları istenmiştir. Sosyal kimlik tehdidi dolayısıyla varoluşsal anlam algısında ve duygudurumda oluşabilecek zararların, bellek göreviyle birlikte telafi edilmesi beklenmiştir. Araştırmanın hem tehdit hem de telafi aşamasında, bir bireysel değişken olan benlik düzenleme odağının etkisi de incelenmiştir. Araştırma örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencisi olan 71 kişi oluşturmuştur. Deney koşulunda sosyal kimlik tehdidi içeren manipülasyon uygulanmış (Bkz. Ek 1), sonrasında katılımcılara sırasıyla; Gönüllü Olur Formu, Bilgi Formu, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Yaşam Anlamı Ölçeği, Düzenleme Odağı Ölçeği, Öztanımlayıcı Anı Formu, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (tekrar) ve son olarak da Anıya Yüklenen Anlam Ölçeği sunulmuştur. Kontrol koşulu için manipülasyon uygulanmamış ve anketler aynı sırayla verilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, sosyal kimlik tehdidinin varoluşsal anlamı veya duygudurumu etkilemediği ancak bellek görevinin duygudurumu etkilediği bulgulanmıştır. Buna göre, bellek görevi sonrasında katılımcıların olumlu duygudurum düzeyleri daha yüksek ve olumsuz duygudurum düzeyleri daha düşük olmuştur. Ayrıca benlik düzenleme v odağının varoluşsal anlam ve duygudurum üzerinde bazı temel etkileri olduğu bulgulanmıştır. Gelişme odaklıların mevcut anlam düzeyi ve olumlu duygudurum düzeyi korunma odaklılardan daha yüksek, olumsuz duygudurum düzeyi ise daha düşük bulunmuştur. Araştırma sonuçlarının, sosyal kimlik tehdidi, varoluşsal anlam ve özellikle de otobiyografik belleğin işlevleri konularındaki çalışmalara veri sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Kimlik Tehdidi, Varoluşsal Anlam, Öztanımlayıcı Anılar, Düzenleme Odağı