Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TOLGA ÇİMEN
Danışman: ADİL BAYKASOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Montaj hattı dengeleme problemini çözmek için 50'li yıllardan beri çok çeşitli yaklaşımlar önerildi. Bu yöntemlerin neredeyse tamamında en başından bir montaj hattı konfigürasyonu oluşturulması üzerinde çalışıldı. Ancak gerçek hayatta sıklıkla çevrim süresi veya işlerin sürelerindeki değişiklikler, sipariş dalgalanmaları, ürün özelliklerindeki veya üretim teknolojilerindeki değişiklikler vb. çeşitli nedenlerle önceden dengelenmiş bir montaj hattının yeniden dengelenmesi gerekebilir. Bu nedenle, montaj hattı yeniden dengeleme problem son yıllarda araştırmacıların giderek daha fazla ilgisini çekmektedir. Sezgisel ve meta-sezgisel optimizasyon yöntemleri, çok sayıda değişken ve kısıt içeren ya da çok amaçlı olan karmaşık problemler için bile makul bir sürede iyi çözümler bulmada etkilidirler. Bu nedenle montaj hattı yeniden dengeleme problemlerini çözmek için de yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Literatürde montaj hattı yeniden dengeleme problemi ile ilgili birçok yayın olmasına rağmen, yalnızca birkaç çalışmada, işçiler, farklı yetkinlik ve kapasitede benzersiz bireyler olarak kabul edilmiştir. Bu tezin amacı, görevlerin işçilere ve işçilerin istasyonlara atanmasını içeren ikili yeniden atama probleminin, ergonomik risk faktörlerini göz önünde bulundurarak çözülmesidir. Problemin çözümü için, kural tabanlı rassal uyarlamalı çözüm kurucu sezgisel bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntem ile, görevlerin ve çalışanların taşıma maliyetlerinin sebep olduğu yeniden dengeleme maliyetlerini ve montaj istasyonlarındaki ergonomik risk faktörlerini en aza indirmek amaçlanmıştır. Önerilen yöntemin yeniden dengeleme performansı literatürdeki bilinen test problemleri ile değerlendirilmiş ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Sonrasında, önerilen çözüm yaklaşımı, otomotiv kablo ağı üretimi yapan bir fabrikada gerçek hayattan bir vaka çalışmasında uygulanmıştır. Ayrıca, montaj hattı yeniden dengeleme problemi ile ilgili literatürün kapsamlı bir incelemesi sunulmuştur.