Multipl skleroz'da kol fonksiyon anketi'nin Türkçe versiyonunun kültürel adaptasyonu ve psikometrik özellikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MONA ARAS

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özge Ertekin

Eş Danışman: Turhan Kahraman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: MS'te Kol Fonksiyon Anketi'nin (MSKFA) kültürel adaptasyonunun yapılması ve Multipl Skleroz'lu (MS) bireylerde psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmaya 200 MS'li birey katıldı. El becerileri, kavrama kuvvetleri, üst ekstremite spastisiteleri, yeti yitimi düzeyleri, yürüme seviyeleri ve yaşam kaliteleri çeşitli performansa dayalı testler ve anketlerle değerlendirildi. Geçerliliğin değerlendirmesinde yapı geçerliliği, bilinen gruplar geçerliliği ve faktör analizi kullanıldı. Yapı geçerliliği için MSKFA ile benzer yapıları ölçen diğer değerlendirme yöntemleri arasındaki ilişkiye dair önceden belirlenmiş hipotezler test edildi. Bilinen gruplar geçerliliği için spastisitesi olan ve olmayan hastalar arasında MSKFA skorları karşılaştırıldı. Güvenilirlik için formun tekrarı sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile, iç tutarlılık Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirildi. Formun tekrarında 32 katılımcıya ilk değerlendirmeden dört hafta sonra MSKFA tekrar uygulandı. Standart Ölçüm Hatası (SEM) ve Saptanabilen en küçük değişiklik (SDC) hesaplandı. Bulgular: Yapı geçerliliği için belirlenen dokuz hipotezin yedisi (%78) doğrulandı. MSKFA ile benzer yapıları ölçen diğer ölçüm yöntemleri arasında orta ve yüksek korelasyon olduğu bulundu. Bilinen gruplar geçerliliğinde iki grup arasında anlamlı fark olduğu bulundu (p<0,001). Formun tekrarında ICC 0,96 (%95 güven aralığında 0,92 – 0,98), iç tutarlılık Cronbach Alfa katsayısı = 0,98 olarak hesaplandı. %95 güven aralığında SEM'in 5,7; SDC'nin 15,9 olduğu görüldü. Sonuç: MSKFA'nın Türkçe versiyonu MS hastalarında kol fonksiyonunu ölçmede geçerli ve güvenilir bir yöntemdir ve diğer özbildirim ölçekleri ve performansa dayalı testler ile uyumludur. Gelecekte yapılacak longitudinal çalışmalarla anketin diğer üst ekstremite değerlendirme yöntemleri ile ilişkisinin incelenmesine ve klinik değişimlere duyarlılığının ortaya koyulmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Sözcükler: Multipl Skleroz, kol, üst ekstremite, fonksiyon