Yara iyileşme modelinde mezenkimal kök hücre differansiyasyonunda folik asit etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ LİSANSÜSTÜ PROGRAMI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHU PAKDEMİRLİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Osman Açıkgöz

Eş Danışman: Yasemin Başbınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mezenkimal kök hücreler (MKH) yetişkin dokularından izole edilebilen stromal kök hücrelerin heterojen alt kümesi olup erişkin tip kök hücredir. MKH hem mezodermal hücreler hem de diğer embriyonik hattaki hücreler için farklılaştırıcı olabilir. Stromal kökenli olmalarından dolayı destek hücresi özelliğini taşırlar; dayanıklı ve farklı alanlarda kullanım potansiyeli yüksek hücrelerdir. Çalışmalar, nakledilen MKH'lerin etkilerini farklılaşma özellikleri aracılığıyla veya doku fonksiyonlarını geri getiren ve bağışıklık hücrelerini düzenleyen moleküllerin salınımı aracılığıyla uyguladığını göstermektedir. In vivo uygulamalar sonrası MKH'lerin periferik toleransı indüklediği ve hasarlı hücrelere göç ettiği ve hasarlı alanda pro-enflamatuar sitokinlerin salınmasını önlediği ve hasar görmüş hücrelerin hayatta kalmasını teşvik ettiği gösterilmiştir. Doku yenilenmesi ve onarımında bir diğer önemli faktör olan folik asit, hem yapı taşı moleküllerin sentezindeki rolü hem de differansiyasyon üzerine etkileri nedeniyle araştırılmaktadır. Bu çalışmada yara iyileşme modelinde mezenkimal kök hücre differansiyasyonunda folik asidin etkisi araştırılmıştır. HUVEC hücre hattı ile oluşturulan yara iyileşme modelinde folik asit ve inhibitörleri, MKH salgısal faktörleri kullanılarak doku yenilenmesi değerlendirilmiştir. Yara iyileşme hızı gerçek zamanlı canlı hücre görüntüleme sistemi ile hücre çoğalma fonksiyonları gerçek zamanlı hücre proliferasyon yöntemi ile ölçülmüştür. Folik asidin hücre proliferasyonunnu arttırıcı etkisi MKH kültür ortamına salınan salgısal faktörlerce potansiyalize edilmiştir. Folik asit, yara iyileşme hızını arttırmıştır. MKH salgısal faktörleri bu artışı ilk altı saatlik döneminde potansiyalize etmiştir. Bu çalışmada mezenkimal kök hücrelerin folik asit ile birlikte ko-kültürü sonucu ortama salgıladıkları faktörlerin endotel hasarını iyileştirme kapasiteleri in vitro yara iyileşme modelinde araştırılmıştır. MKH doku yenilenmesi ve iyileşme süreçlerinde yalnızca destek hücre fonksiyonları ile değil, differansiyasyonun salgısal fonksiyonlar üzerindeki etkisiyle de katkı sağladığı ve bu katkının folik asidin doku yenilenmesi üzerine olan etkisini güçlendirdiği gösterilmiştir.