Mudanya Zeytinbağı'nın güncel koruma sorunlarının irdelenerek koruma önerilerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Restorasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM AKYILDIZ

Danışman: NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

16. yüzyıla kadar ticari faaliyetlerin yoğun olarak yapıldığı zengin bir Rum beldesi olan Zeytinbağı, Türklerin alana yerleştirilmesi ile 1923 yılında yapılan zorunlu nüfus değişimine kadar olan süreçte ticaret merkezi olmasının yanında çok kimlikli ve kalabalık bir yerleşim oluşu ile belleklerde yer etmiştir. Varlıklı, kozmopolit ve kalabalık bir yerleşim olma özelliğini günümüze taşıyan Zeytinbağı'nın, geleneksel yapı stoğu ve doğal güzellikleri ile korunması gerekmektedir. Alanda on bir adet anıtsal yapı, bulunduğu bölgede endüstri mirasının önemli bir örneği olan Zeytinyağı Fabrikası, zeytin imalathaneleri ve yerleşime özgü özellikleri ile çok sayıda sivil mimarlık örneği bulunmaktadır. Geleneksel dokunun büyük ölçüde okunabilir olması yerleşimin özgün dokusunu tariflemesi bakımından önemli olsa da, yerleşimde hızla ilerleyen yapılaşma faaliyetleri, nitelikli yapılara yapılan yanlış müdahaleler ya da nitelikli yapıların kullanılmamasından kaynaklanan olumsuzluklardan ötürü geleneksel dokuyu oluşturan yapılar yok olma tehlikesi içerisindedirler. Bu nedenle alanın güncel durumunu belgelemek üzere yerleşimin bütününü kapsayan analiz çalışmaları yapılmış ve geleneksel yapıların tamamına ilişkin envanter fişleri düzenlenmiştir. Bu çalışmada alanda var olan güncel sorunlar tespit edilmiş, yerleşimin değerleri ve potansiyelleri doğrultusunda bu sorunları çözmeye yönelik bir takım tariflemeler ve öneriler sunularak geleneksel dokunun sağlıklılaştırılması hedeflenmiştir. Bu öneriler kapsamında alanın canlandırılması için yerleşimin en temel potansiyeli olan zeytincilik faaliyetinin iyileştirilmesi ele alınmış, ikincil olarak ise son yıllarda artan turizm faaliyetlerinin sağlıklılaştırılmasına yönelik, alana gelen ziyaretçinin Zeytinbağı'nın geleneksel dokusunu oluşturan nitelikli yapılarla ilişki kurmalarına olanak sağlayacak gezi rotaları belirlenmiştir. Bu rotaları destekleyen yeniden işlevlendirme önerileri ile alanda bulunan terk edilmiş yapıların kullanıma açılarak güncel hayata katılmaları, sadece fotograflanan ve önünden geçip gidilen birer yapı olmaktan kurtularak deneyimlenecek mekânlar haline gelmeleri amaçlanmıştır.