Türkiye'de kadının evlilik, doğum ve boşanmasına ilişkin ekonometrik analizler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU KÖKCEN ERYAVUZ

Danışman: ŞENAY ÜÇDOĞRUK BİRECİKLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürekli gelişim ve değişim içerisinde olan toplumların en küçük yapı taşını oluşturan aile her zaman önceliğini ve önemini korumaktadır. Ailenin doğası ve yapısıyla ilgili olan kadınların ilk evlilik yaşı, doğurganlığın bir ölçüsü olan kadınların doğurdukları çocuk sayısı ve evliliklerine ait süre nüfusun demografik dinamikleri açısından önemli bir yere sahiptir. Kadının hayatındaki en önemli süreç evliliği, doğurganlığı ve evliliğini sürdüremiyorsa boşanmadır. Çalışmanın amacı doğurganlık yaşı olarak kabul edilen 15-49 yaş arasındaki kadınların ilk evlilik yaşı, doğurganlığı ve evlilik süresi üzerinde etkili olan sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik faktörleri incelemektir. Kadınların evlilik yaşı ve boşanma ile sonuçlanan evlilik sürelerinin yaşam analizi modelleri, sahip olunan çocuk sayısının sayma verisi modelleri ile incelendiği çalışmada Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü'nün 2013 yılında yapmış olduğu Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA 2013) veri seti kullanılmıştır. Türkiye'de kadınların evlilik yaşını ve evlilik sürelerini etkileyen faktörlerin analizi üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada çalışmada kullanılan değişkenlerin düzeylerine ilişkin bilgiler, Kaplan-Meier yaşam olasılıkları ve Kaplan-Meier'den elde edilen grafikler verilmiştir. İkinci aşamada öncelikle her bir değişken için Cox regresyon modeli, daha sonra çok değişkenli Cox regresyon modeli elde edilip yorumlar yapılmıştır. Üçüncü aşamada orantılı tehlikeler varsayımının sağlanıp sağlanmadığı incelenmiş, bazı değişkenler için varsayım sağlanamadığından dolayı parametrik regresyon modellerine geçilmiştir. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek uygun model seçimi gerçekleştirilmiş ve yorumlanmıştır. Kadınların çocuk sayısını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ise iki aşamalı gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada çalışmada kullanılan değişkenlere ait tanımlayıcı istatistikler verilmiştir. İkinci aşamada Genelleştirilmiş Poisson Regresyon modeli kullanılarak açıklayıcı değişkenlerin etkileri ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Evlilik Yaşı, Doğum, Boşanma, Yaşam Analizleri, Genelleştirilmiş Poisson Regresyon Modeli