Fabrika Çalışanlarında Sağlık Okuryazarlığı ile Sağlık Hizmetleri Kullanımı ve Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları Arasındaki İlişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE HAMURCU

Danışman: Meryem Öztürk Haney

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı fabrika çalışanlarında sağlık okuryazarlığı ile sağlık hizmetleri kullanımı ve sağlıklı yaşama biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinin Antakya ilçesinde bulunan 6 fabrikalada çalışmakta olan 180 (158 erkek, 22 kadın) birey oluşturmuştur. Veriler "Tanıtıcı Soru Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)" ve "Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları-II Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirmesinde tanımlaycı istatistikler, Mann-Whitney U testi, spearman korelasyon analizi, Kruskal-Wallis testi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan fabrika çalışanlarının yaş ortalaması 35.88±7.68'di. Katılımcıların %87.8'si erkek ve %74.4'ü evli, %34.4'ü lise eğitimine sahip ve %70'i otomotiv sektöründe çalışmakta idi. Fabrika çalışanlarının sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 30.01 ± 9.47 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %31.1'i yetersiz sağlık okuryazarlığı, % 39.4'i sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı, % 14.4'ü yeterli sağlık okuryazarlığı ve % 15'i mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahipti. Fabrika çalışanlarının sağlık okuryazarlığı puanı ile sağlıklı yaşama biçimi davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon modelinde "eğitim düzeyi", "çalışılan sektör", "acil servisi kullanma durumu", ve "fiziksel aktivite davranışı" ile sağlık okuryazarlığının belirleyici değişkenleri idi (p < 0.05). Bulgular katılımcıların sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi ve sağlık hizmetleri kullanımı arasında ilişki olduğunu göstermiştir.