Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda ABO kan grubu uyumsuzluğunun nakil sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU YILDIZ
Danışman: GÜNER HAYRİ ÖZSAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Geriye dönük olarak yapılan bu çalışmamızın amacı allojenik hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) yapılan hastalarda donör alıcı arasındaki ABO kan grubu uyumsuzluğunun graft versus host hastalığı (GVHH) gelişimi, engrafman günleri, mortalite ve sağkalım oranları gibi nakil sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesidir. YÖNTEM: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF), İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji Bilim Dalı, Kök Hücre Transplantasyon Ünitesinde Ocak 2009 – Ocak 2016 tarihleri arasında allojenik HKHN yapılan toplam 50 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastalar öncelikle alıcı donör arasında ABO kan grubu uyumsuzluğu olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Alıcı donör arasında ABO kan grubu uyumsuzluğu olan gruptaki hastalar ise majör uyumsuzluk, minör uyumsuzluk ve iki yönlü uyumsuzluk olarak üç gruba ayrıldı. Gruplar akut GVHH gelişimi, kronik GVHH gelişimi, nötrofil engrafman günü, platelet engrafman günü, eritrosit engrafman günü, nakil sonrası 1 aylık süreçte eritrosit süspansiyonu ve platelet ihtiyacı, toplam yaşam süresi, relaps durumu, nonrelaps mortalite ve 1 yıllık sağ kalım sonuçları bakımından karşılaştırıldı. Sürekli değişkenler ortanca (en küçük - en büyük değerler); kategorik değişkenler sayı ve yüzdelerle özetlendi. Kategorik değişkenler ki-kare ve Fisher'in kesin testi kullanılarak, sürekli değişkenler Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Hastaların yaşam analizleri Kaplan-Meier survival analiz yöntemiyle yapıldı. BULGULAR: Allojenik HKHN yapılan hastaların %52'si erkek, %48'i kadın idi. Yaş ortalaması 37,16 ±12,2 idi. Hastaların %82'sini akut lösemiler oluşturmaktaydı. Hastaların %14'ünde minör kan grubu uyumsuzluğu, %10'unda major kan grubu uyumsuzluğu, %10'unda iki yönlü kan grubu uyumsuzluğu olmak üzere %34'ünde ABO kan grubu uyumsuzluğu vardı. Hastaların %78'inde akut GVHH, %26'sinda kronik GVHH gelişti. %26'sında relaps gelişti. Nötrofil engrafmanı ortanca 11.gün, platelet engrafmanı ortanca 13.gün, eritrosit engrafmanı ise ortanca 14.günde gerçekleşti. 1 aylık eritrosit süspansiyonu ihtiyacı 4 ünite, platelet replasmanı ihtiyacı ise 6,5 ünite idi. ABO kan grubu uyumsuzluğu olan 17 hastanın %29,4'unda ılımlı hemoliz izlendi, kan grubu değişimi ortanca 43,5. günde gerçekleşti. Alıcı donör arasındaki ABO kan grubu uyumsuzluğunun akut ve kronik GVHH gelişimi (p:0,51 ve p:0,53), nötrofil engraftmanı (p:0,7), platelet engraftmanı (p:0,12), relaps durumu (p:0,56), nonrelaps mortalite (p:0,46) üzerine etkisi saptanmadı. Eritrosit engraftmanı (p:0,18), nakil sonrası 1 aylık süreçte eritrosit süspansiyonu (p:0,26) ve platelet ihtiyacı (p:0,21) major uyumsuz grupta belirgin olarak yüksek saptandı ancak istatistiksel olarak anlamlılık elde edilmedi. 1 yıllık sağ kalım (p:0,03) ve toplam yaşam süresi (p:0,044) minör kan grubu uyumsuzluğu olan grupta daha düşük saptandı. SONUÇ: Allojenik HKHN kararı alınan hastalarda alıcı donör arasındaki ABO kan grubu uyumsuzluğunun nakil için engel bir durum teşkil etmediği düşünülmektedir. Ancak bu konuda kesin görüşe varılabilmesi için, daha yüksek olgu sayısı içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.