Toplumda Suç Korkusu ve Sosyal Sermaye Dinamikleri Açısından Afet Direnci: Burdur-Antalya Kent Merkezi Örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afet Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLHAN ŞEN
Danışman: Yunus Emre Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ve iklim değişikliği sebebiyle her geçen yıl bir önceki yıla oranla afetlerin sayısı ve etkileri hızla artmakta, toplumların sürdürülebilir kalkınması olumsuz etkilenmektedir. Dolayısıyla küresel olarak afetlere dirençli toplumlar, kentler ve bireyler geliştirmeye odaklanılmıştır. Çünkü afet direncini arttırmak, afetin etkilerini azaltmak anlamına gelmektedir. Ayrıca afete dirençli toplumlar oluşturmak bir topluluğun geleceğini korumanın en etkili yoludur. Bunun için öncelikle, o toplumun sosyal sermayesinin yükseltilmesi gerekmektedir. Fakat günümüz koşulları, toplumları risk ve korku toplumu haline getirmektedir. Toplumlarda artan suç korkusu, sosyal sermayeyi olumsuz etkileyerek afet direncinin de azalmasına sebep olabilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, toplumun sosyal sermaye dinamikleri ile afet direnci arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide toplumun suç korkusu seviyesinin aracılık rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Haziran-Eylül 2021 tarihleri arasında Burdur- Antalya Merkez ilçelerinde ikamet eden 1040 katılımcıdan yüz yüze anket tekniği ile veri toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25.0 ve AMOS 22.0 (Analysis of Moment Structures) programları kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirlikleri ve geçerlilikleri güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar ve hipotez testleri kullanılmıştır. Ölçeklerin aracılık rolüne bakmak için ise yapısal eşitlik modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Buna göre, Türkçeye uyarlanan Bireysel Afet Direnci ölçeğinin 19 madde 4 alt boyutu olduğu, tüm ölçeklerin ise yüksek güvenirlikte ve yapısal olarak geçerli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal sermaye arttıkça bireysel afet direnci artmış, suç korkusu ise azalmıştır. Suç korkusunun artması ise bireysel afet direncini azaltmıştır. Sosyal sermayenin bireysel afet direnci üzerindeki etkisinde suç korkusunun ve çevresel düzensizliklerin ise kısmı aracılık rolü olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla suç korkusu ve çevresel düzensizlikler, sosyal sermayenin bireysel afet direnci üzerindeki olumlu etkisini azaltmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Sermaye, Suç Korkusu, Afet Direnci, Aracılık Etkisi