Sanat eserlerinde yüzey, beden, mekân sorgulamalarının sezgi bağlamında fenomenolojik çözümlemeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ŞİMŞEK
Danışman: TUBA GÜLTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde sanat eserlerinde yüzey, beden ve mekân sorgulamalarının sezgi bağlamında fenomenolojik çözümlemelerinin yapılması, araştırmanın temel problemi olarak amaçlanmıştır. Araştırmanın temel problemi, oluşturulan alt başlıklarda çözümlenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada faydalanılacak felsefi disiplin, Edmund Husserl'in fenomenoloji anlayışı olup, felsefe alanında araştırılan anlatımlar sanatsal yöntem ile çözümlenirken, sanatsal anlatımlarda yer alan ifadeler için felsefi yöntemler bir araç olarak kullanılmıştır. Felsefi alanda estetik deneyim ile sezgisel deneyim beraber fenomenolojik bir problem şeklinde ele alınmıştır. Fenomenler dünyasına odaklanan fenomenoloji dolaylı şekilde sezgisel dünyanın görünümü ile oluşan sanat eserlerine de odaklanarak sanatın asıl anlamını ortaya çıkartır. Sanatta ve felsefede sezgi kavramı üretim sürecinin temelini oluşturur. Bu bağlamda çalışmanın ana başlığı ele alınarak dört alt başlıkta çözümlenirken, elde edilen veriler kapsamında birinci başlıkta fenomenoloji felsefesi, kuramcıları ve bu kuram üzerinde tarihsel süreçteki değişimler incelenmiştir. İkinci başlıkta sezgi kavramının estetik ve fenomenolojideki yeri incelenmiştir. Diğer başlıklarda, alt problemlerde yer alan acı-şiddet, kendine mal etme, beden-ego ilişkisi temaları kuramsal çerçevede açıklanmıştır. Aynı zamanda sanatsal üretim sürecinde yüzey, beden, mekân analizlerine açıklamalar getirilmiştir. Bu bilgiler kapsamında, araştırmaya konu olan örnek sanatçıların, sanatsal üretimleri sürecinde ele alınan kavramları, semboller ve imgeler bağlamında eserlerine nasıl aktardıkları kompozisyon tekniklerine göre ilişkilendirilerek fenomenolojik yaklaşım ile ilişkisel çözümlemesi yapılarak veriler elde edilmiştir. Sanatçıların çalışmalarını oluşturdukları süreçte çeşitli sanatsal malzemeleri bir araya nasıl getirdikleri ve bunların amaca ne şekilde kanalize ettikleri incelenerek analiz edilmiştir. Tezin temel kavramları ve terimler tanımlanarak, teorik olarak elde edilen veriler, eserlerde acı ve şiddet, kendine mal etme ve beden ego ilişkisi bağlamında görsel ve içerik çözümlemeleri yapılarak, fenomenolojik yöntem ile ilişkilendirilerek tezin sonucuna ulaşılmaktadır.