Türk Vergi Hukukunda sorumluluk müessesesi ve sonuçları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1999

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE TUNA

Danışman: ASUMAN ALTAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Vergi sistemimizde, vergi alacağının zamanında tahsilinin sağlanması, vergi kaçakçılığının önlenmesi, vergilerin tahsilinin güvence altına alınması, vergi idaresinin yükünün hafifletilmesi gibi nedenlerle vergi sorumluluğu müessesesine geniş yer verilmiştir. Vergi Usul Kanunu'nda vergi sorumlusu, alacaklı vergi dairesine karşı verginin ödenmesinden sorumlu kişi olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte, diğer vergi kanunları incelendiğinde, sorumlu ve sorumluluğun farklı tanım ve uygulamalarının bulunduğu görülmektedir. Örneğin sorumlunun, verginin ödenmesi yanmda, verginin kesilmesi, beyanname verme gibi yükümlülükleri de bulunmaktadır. Vergi sorumluluğu müessesine hemen hemen tüm vergi kanunlarında yer verilmekle birlikte genel düzenlemeler Vergi Usul Kanunu'nda yapılmıştır. Bu kanun çerçevesinde vergi sorumluluğu, - Kanuni Temsilciler, - Vergi Kesenler ve - Mirasçılar yönünden incelenmektedir. Vergi Usul Kanunu dışında kalan diğer vergi kanunlarında yer alan sorumluluk konusu incelenirken, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavirler ile Noterler, Bankalar, Trafik Sicil Memurları gibi birtakım resmi kuruluşlara da sorumluluk yüklendiği görülmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, sorumluluk kavramının tanımı ve vergi hukukundaki yerine, ikinci bölümünde Türk Vergi Mevzuatı içerisindeki çeşitli vergi kanunlarında sorumluluğun yer alış biçimi ve uygulama şekillerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise vergi sorumluluğu müessesesi genel olarak değerlendirilerek sonuçlarının ortaya konulmasına çaba gösterilmiştir. Genel değerlendirme ve sonuç bölümünde de vergi sorumluluğu müessesesine ilişkin hükümlerin zaman zaman tartışmak, zaman zaman da yetersiz kalması nedeniyle idari düzenlemeler yapılması gerektiği konusuna değinilmiştir. Bununla birlikte, vergi sorumluluğu müessesesi vergi alacağını güvence altına alan ve vergi tahsilatına hız kazandıran önemli bir vergi güvenlik tedbiridir.