Trace elements in environmental compartments at aliaga region: Contribution of industrial sources
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELİK KARA
Danışman: ABDURRAHMAN BAYRAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aliağa bölgesindeki element konsantrasyonlarının mevsimsel ve mekânsal değişimlerinin ve olası kaynaklarının belirlenmesi amacıyla çevresel ortamlardan (hava, toprak, deniz, yüzeysel ve yeraltı suları) örnekler toplanmıştır. Temmuz 2009 ve Nisan 2010 döneminde, 6 noktadan 456 PM10 örneği, 1 noktadan 88 PM2.5 örneği, 10 noktadan 40 çöken toz örneği, 22 noktadan 44 deniz suyu örneği, 21 noktadan 42 sediment örneği, 40 noktadan 40 toprak örneği, 42 noktadan 84 yüzeysel ve yeraltı suyu örneği ve kontrolsüz alansal kaynaklardan (kaplamalı ve kaplamasız yollar, cüruf ve kömür yığınları ve demir-çelik tesisi filtre tozu yığınları) 29 toz örneği toplanmıştır. Örnekleme kampanyaları, PM10, PM2.5 ve çöken toz için 4 dönemde (yaz, sonbahar, kış, ilkbahar); deniz suyu, sediment, yüzeysel ve yeraltı suyu için 2 dönemde ve toprak için 1 dönemde gerçekleştirilmiştir. Element analizleri Endüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometresi (ICP-MS) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Olası kaynakları tanımlamak için, PM10 örneklerinde EPA PMF (V5.0) (Pozitif Matris Faktörizasyonu) kullanılırken, Temel Bileşen Analizi (TBA) diğer alanlardan elde edilen verilere uygulanmıştır. Ayrıca, Zenginleşme Faktörü (ZF) ve Jeoakümülasyon İndeksi (JI) metotları farklı alanların kirlilik durumlarının belirlenmesi için kullanılmıştır. Bölgedeki kirletici kaynaklar demir çelik üretimi, yollardan ve çeşitli kaynaklardan yayınlanan tozlar, toprak, deniz tuzu, biyokütle ve odun yakılması, gemi söküm faaliyetleri, kömür ve fosil yakıt yakılması olarak tanımlandı. Çalışmanın sonuçları insan faaliyeti kökenli kaynakların bölgedeki tüm çevresel ortamları etkilediğini göstermiştir. Hurdadan demir çelik üretimi en önemli kirlilik kaynağı olarak saptanırken bunu kontrolsüz alansal kaynaklardan dolayı ortam ve yol tozu izlemiştir. Gemi söküm, rafineri ve petrokimya gibi tesislerin de bazı elementler için (Cu, V, Ni gibi) baskın kaynaklar olduğu tespit edilmiştir.